Matura Maj 2026, Poziom Rozszerzony (Arkusze CKE), Formuła od 2023 - Zadanie 5. (2 pkt)

Higrofity to rośliny przystosowane do środowiska o wysokiej wilgotności powietrza i podłoża. Z powodu wysokiej wilgotności powietrza parowanie z powierzchni liści jest powolne. U higrofitów doszło do wykształcenia się licznych cech ułatwiających transpirację: fizjologicznych, morfologicznych i anatomicznych, np. komórki skórki są pokryte cienką warstwą kutikuli.

Na zdjęciu mikroskopowym (A) oraz na schemacie (B) przedstawiono anatomię blaszki liściowej higrofitu Ruellia portellae.

Na podstawie: D. Richter i in., Przystosowanie roślin do środowiska, Wrocław 2020.
Fotografia: E. Rinne (CC BY-NC 4.0). Schemat: A. Szweykowska i J. Szweykowski, Botanika, Warszawa 2003.

Zadanie 5.1. (0–1)

Oceń, które z poniższych cech budowy liści R. portellae ułatwiają transpirację przez zwiększenie powierzchni blaszki liściowej. Wybierz T, jeśli cecha ułatwia transpirację, albo N – jeśli nie ułatwia transpiracji.

Obecność żywych włosków.

T

N

Brodawkowate uwypuklenia komórek skórki.

T

N

Zadanie 5.2. (0–1)

Rozstrzygnij, czy u higrofitów występowanie cech ułatwiających transpirację z powierzchni liści jest przyczyną spowolnienia, czy – przyśpieszenia przepływu wody w drewnie roślin. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do mechanizmu transportu wody w roślinie.

Rozstrzygnięcie:


Uzasadnienie:


Rozwiązanie:
Zadanie 5.1. (0–1)

Proponowana odpowiedź od maturabiolchem.pl

  1. T
  2. T
Zadanie 5.2. (0–1)

Proponowana odpowiedź od maturabiolchem.pl

Rozstrzygnięcie: Przyśpieszenia
Uzasadnienie:

  • Ponieważ intensywniejsza transpiracja potęguje siłę ssącą podciągającą słup wody w drewnie.
  • Intensywna transpiracja jest przyczyną obniżenia potencjału wody w liściach i wzmożonej siły ssącej. Zwiększenie gradientu potencjału wody między liśćmi a korzeniami wymusza szybszy przepływ wody w ksylemie, co pozwala roślinie na sprawny transport soli mineralnych mimo wysokiej wilgotności otoczenia.
guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments