Matura Październik 2015, Poziom Rozszerzony (Informatory CKE), Formuła od 2015 - Zadanie 94.

Poprawne odpowiedzi
a) 2CrO²⁻₄  + 2H₃O⁺  ⇄ 2HCrO⁻₄ + 2H₂O lub CrO²⁻₄  + H⁺ ⇄ HCrO⁻₄
2HCrO⁻₄ ⇄ Cr₂O²⁻₇ + H₂O
b) Etap I: Cr₂O²⁻₇   + 2OH⁻ ⇄ 2CrO²⁻₄ + H₂O
Etap II: 2CrO²⁻₄ + 2H₃O⁺  ⇄ Cr₂O²⁻₇   + 3H₂O lub 2CrO²⁻₄ + H⁺ ⇄ Cr₂O²⁻₇   + OH⁻
lub 2CrO²⁻₄ + 2H₃O⁺  ⇄ 2HCrO⁻₄ + 2H₂O
lub CrO²⁻₄ + H⁺ ⇄ HCrO⁻₄       i       2HCrO⁻₄ ⇄ Cr₂O²⁻₇   + H₂O
c) Chromiany(VI) są trwałe w środowisku zasadowym, a dichromiany(VI) w środowisku kwasowym.
lub
Chromiany(VI) są trwałe w środowisku zasadowym, a nietrwałe w środowisku kwasowym.
Dichromiany(VI) są trwałe w środowisku kwasowym, a nietrwałe w środowisku zasadowym.

Wskazówki do rozwiązania zadania

a)
Do rozwiązania tego zadania konieczna jest wnikliwa analiza tekstu zawartego w informacji do zadań. Można z niej wywnioskować, w jaki sposób przebiega opisany proces. Podane są wzory wszystkich jonów, które uczestniczą w reakcjach. Zapisz je po odpowiednich stronach równań, a następnie dokonaj bilansu masy i ładunku oraz dobierz współczynniki stechiometryczne.

b)
Do rozwiązania tego zadania konieczna jest wnikliwa analiza tekstu zawartego w informacji do zadań. Można z niej wywnioskować, jak przebiega I etap i II etap doświadczenia. Podane są wzory reagentów uczestniczących w reakcji zachodzącej podczas I etapu doświadczenia. Zapisz je po odpowiednich stronach równań, a następnie dokonaj bilansu masy i ładunku oraz dobierz współczynniki stechiometryczne. Na podstawie analizy materiału źródłowego możesz przewidzieć, że solą, której roztwór znajduje się w probówce na początku II etapu doświadczenia, jest chromian(VI) potasu, a więc zajdzie reakcja opisana w I etapie doświadczenia 1.

c)
W rozwiązaniu tego zadania należy dokonać uogólnienia wynikającego z analizy równań procesów chemicznych zachodzących podczas doświadczenia 1. i 2. Będzie to również uogólnienie sformułowane na podstawie wyników doświadczenia przedstawionych w materiale źródłowym. Zauważ, że jony Cr₂O²⁻₇ reagują z jonami OH⁻ i powstają jony CrO²⁻₄ – w środowisku zasadowym równowaga reakcji przesunięta jest w kierunku tworzenia jonów CrO²⁻₄ , a w środowisku kwasowym – w kierunku tworzenia jonów Cr₂O⁻²₇.