| II. Rozumowanie i zastosowanie nabytej wiedzy do rozwiązywania problemów. III. Opanowanie czynności praktycznych. |
1. Atomy, cząsteczki i stechiometria chemiczna. Zdający: 6) wykonuje obliczenia z uwzględnieniem wydajności reakcji i mola dotyczące: mas substratów i produktów (stechiometria wzorów i równań chemicznych), objętości gazów w warunkach normalnych. 5. Roztwory i reakcje zachodzące w roztworach wodnych. Zdający: 8) uzasadnia […] przyczynę kwasowego […] odczynu niektórych roztworów soli (hydroliza). |
Zasady oceniania
3 pkt – zastosowanie poprawnej metody, odczytanie z tablic odpowiedniej wartości stałej 𝐾, poprawne wykonanie obliczeń oraz podanie wartości liczbowej wyniku w zaokrągleniu do jednego miejsca po przecinku i napisanie poprawnej barwy roztworu.
2 pkt – zastosowanie poprawnej metody, odczytanie z tablic odpowiedniej wartości stałej 𝐾, poprawne wykonanie obliczeń oraz podanie wartości liczbowej wyniku w zaokrągleniu do jednego miejsca po przecinku i błędne napisanie albo brak napisania barwy roztworu
ALBO
– zastosowanie poprawnej metody, odczytanie z tablic odpowiedniej wartości stałej 𝐾, ale popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do błędnego wyniku liczbowego i napisanie poprawnej barwy roztworu
ALBO
– zastosowanie poprawnej metody, odczytanie z tablic odpowiedniej wartości stałej 𝐾, poprawne wykonanie obliczeń prowadzących do obliczenia wartości stężenia jonów H⁺ i napisanie poprawnej barwy roztworu.
1 pkt – zastosowanie poprawnej metody, odczytanie z tablic odpowiedniej wartości stałej 𝐾, ale popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do błędnego wyniku liczbowego i błędne napisanie albo brak napisania barwy roztworu
ALBO
– zastosowanie poprawnej metody, odczytanie z tablic odpowiedniej wartości stałej 𝐾, poprawne wykonanie obliczeń prowadzących do obliczenia wartości stężenia jonów H⁺ i błędne napisanie barwy roztworu.
0 pkt – zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania.
Przykładowe rozwiązania
Sposób 1.
KNH3 = 1,8 ∙ 10⁻⁵ KNH⁺4 = 
= 5,6 ∙ 10⁻¹⁰
1 mol NH₄Cl ——– 53,5 g
𝑛 mol ——– 0,10 g
𝑛 = 0,00187 mol NH₄Cl
cNH⁺4 = 
= 0,0187 ≈ 0,02 (mol ∙ dm⁻³)
KNH⁺4 = 
𝑥 = [H₃O⁺] = 3,22 · 10⁻⁶ (mol ∙ dm⁻³)
pH = 5,5
Barwa roztworu: żółta
Sposób 2.
KNH3 = 1,8 ∙ 10⁻⁵ KNH⁺4 =
= 5,6 ∙ 10⁻¹⁰
1 mol NH₄Cl —— 53,5 g
𝑛 mol —— 0,10 g
𝑛 = 0,00187 mol NH₄Cl
cNH⁺4 = 
= 0,0187 (mol ∙ dm⁻³)
KNH⁺4 = 
𝑥 = [H₃O⁺] = 3,24 · 10⁻⁶ (mol ∙ dm⁻³)
pH = 5,5
Barwa roztworu: żółta
Uwaga 1.: W obliczeniach można zastosować uproszczony wzór prowadzący do obliczenia stężenia jonów H⁺.
Uwaga 2.: Należy zwrócić uwagę na zależność wyniku liczbowego od przyjętych zaokrągleń. Za poprawny należy uznać każdy wynik będący konsekwencją zastosowanej poprawnej metody i poprawnych obliczeń.
Uwaga 3.: Jeżeli w efekcie błędów rachunkowych zdający otrzyma wynik pH z przedziału [6,0; 7,0) powinien napisać, że roztwór ma barwę zieloną. Za takie rozwiązanie przyznaje się 2 pkt.
Uwaga 4.: Jeżeli w efekcie błędów rachunkowych zdający uzyska wynik pH ≥ 7, to za takie rozwiązanie otrzymuje 1 pkt.
