Matura Maj 2025, Poziom Rozszerzony (Arkusze CKE), Formuła od 2015 - Zadanie 6. (3 pkt)

W odpowiednich warunkach fluorowce mogą ze sobą reagować i tworzyć tzw. związki międzyhalogenowe o wzorze ogólnym AXy, w którym 𝑦 przyjmuje wartość 1, 3, 5 lub 7.
W tym wzorze A oznacza pierwiastek o mniejszej elektroujemności, a X – pierwiastek o większej elektroujemności.
Przykładem związku międzyhalogenowego jest trichlorek jodu o wzorze ICl₃.

Na podstawie: A. Bielański, Podstawy chemii nieorganicznej, Warszawa 2018.

Trichlorek jodu został po raz pierwszy otrzymany w reakcji, której schemat przedstawiono poniżej.

IO⁻₃ + I₂ + H⁺ + Cl⁻ → ICl₃ + H₂O

Zadanie 6.1. (0–2)

Napisz w formie jonowej, z uwzględnieniem liczby oddawanych lub pobieranych elektronów (zapis jonowo-elektronowy), równanie reakcji redukcji zachodzącej podczas tej przemiany. Uwzględnij środowisko reakcji. Uzupełnij współczynniki stechiometryczne w poniższym schemacie.

Równanie reakcji redukcji:

 

 

….. IO⁻₃ + ….. I₂ + ….. H⁺ + ….. Cl⁻ → ….. ICl₃ + ….. H₂O

Zadanie 6.2. (0–1)

Narysuj wzór elektronowy cząsteczki trichlorku jodu ICl₃. Zaznacz kreskami pary elektronowe wiązań chemicznych oraz wolne pary elektronowe.

Rozwiązanie:
Zadanie 6.1. (0–2)
II. Rozumowanie i zastosowanie nabytej wiedzy do rozwiązywania problemów. 6. Reakcje utleniania i redukcji. Zdający: 1) wykazuje się znajomością i rozumieniem pojęć: […] utlenianie, redukcja; 5) stosuje zasady bilansu elektronowego – dobiera współczynniki stechiometryczne w równaniach reakcji utleniania-redukcji (w formie cząsteczkowej i jonowej).

Zasady oceniania
2 pkt – poprawne napisanie w formie jonowej równania reakcji redukcji oraz poprawne uzupełnienie współczynników w schemacie.
1 pkt – poprawne napisanie w formie jonowej równania reakcji redukcji oraz niepoprawne uzupełnienie współczynników w schemacie albo brak uzupełnienia schematu
ALBO
1 pkt – niepoprawne napisanie albo brak równania reakcji redukcji oraz poprawne uzupełnienie współczynników w schemacie.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.

Rozwiązanie
Równanie reakcji redukcji: IO⁻₃ + 3Cl⁻ + 6H⁺ + 2e⁻ → ICl₃ + 3H₂O

3IO⁻₃ + (1)I₂ + 18H⁺ + 15Cl⁻ → 5ICl₃ + 9H₂O

Zadanie 6.2. (0–1)
I. Wykorzystanie i tworzenie informacji. III. Wiązania chemiczne. Zdający: 4) zapisuje wzory elektronowe typowych cząsteczek związków kowalencyjnych […].

Zasady oceniania
1 pkt – poprawne narysowanie wzoru elektronowego cząsteczki.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.

Rozwiązanie
Wzór elektronowy:

Uwaga: Geometria cząsteczki nie podlega ocenie.

guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments