Matura Biolchem

Wykres przedstawia wartości temperatur wrzenia (pod ciśnieniem 1013 hPa) dla siedmiu nierozgałęzionych alkanów.

Źródło: CRC Handbook of Chemistry and Physics 97th Edition, CRC Press 2017.

Poniżej przedstawiono wzory półstrukturalne oraz temperatury wrzenia trzech izomerów heksanu.

Wzory półstrukturalne	Temperatura wrzenia
	60 °C
	58 °C
	50 °C

Zadanie 10.1. (0–1)

Oceń, czy poniższe zdania są prawdziwe (P), czy fałszywe (F). Zaznacz odpowiednią literę.

1.	W temperaturze 25°C i pod ciśnieniem 1013 hPa butan jest gazem.	P	F
2.	Na podstawie analizy wykresu można stwierdzić, że temperatura wrzenia pentanu pod ciśnieniem 1013 hPa wynosi około 25°C.	P	F

Zadanie 10.2. (0–2)

Uzupełnij poniższe zdania. Wybierz i podkreśl prawidłową odpowiedź w każdym nawiasie. Podaj systematyczną nazwę najbardziej lotnego izomeru heksanu.

Izomery heksanu o rozgałęzionym łańcuchu mają (niższą / wyższą) temperaturę wrzenia niż węglowodór o łańcuchu prostym. Im większa jest liczba rozgałęzień tym temperatura wrzenia związku jest (niższa / wyższa).

Nazwa systematyczna najbardziej lotnego izomeru:

Rozwiązanie:

Zadanie 10.1. (0–1)

I. Pozyskiwanie, przetwarzanie i tworzenie informacji. Zdający: 1) pozyskuje i przetwarza informacje z różnorodnych źródeł; 2) ocenia wiarygodność uzyskanych danych. II. Rozumowanie i zastosowanie nabytej wiedzy do rozwiązywania problemów. Zdający: 5) wykorzystuje wiedzę i dostępne informacje do rozwiązywania problemów chemicznych […]; 6) stosuje poprawną terminologię.

Zakres rozszerzony XII. Wstęp do chemii organicznej. Zdający: 7) przedstawia tendencje zmian właściwości fizycznych (np. […] temperatura wrzenia, […]) w szeregach homologicznych.

Zasady oceniania
1 pkt – poprawne wskazanie dwóch odpowiedzi.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.

Rozwiązanie
1. – P; 2. – F

Zadanie 10.2. (0–2)

I. Pozyskiwanie, przetwarzanie i tworzenie informacji. Zdający: 1) pozyskuje i przetwarza informacje z różnorodnych źródeł. II. Rozumowanie i zastosowanie nabytej wiedzy do rozwiązywania problemów. Zdający: 5) wskazuje na związek między właściwościami substancji a ich budową chemiczną; 6) stosuje poprawną terminologię.

Zakres rozszerzony XII. Wstęp do chemii organicznej. Zdający: 3) stosuje pojęcia […] izomeria konstytucyjna (szkieletowa, położenia, grup funkcyjnych), […]. 7) przedstawia tendencje zmian właściwości fizycznych (np. […] temperatura wrzenia, […]) w szeregach homologicznych. XIII. Węglowodory. Zdający: 1) podaje nazwy systematyczne węglowodorów (alkanu, […]) na podstawie wzorów […] półstrukturalnych (grupowych) […].

Zasady oceniania
2 pkt – poprawne uzupełnienie zdań i poprawne napisanie nazwy najbardziej lotnego izomeru.
1 pkt – poprawne uzupełnienie zdań i błędne napisanie nazwy najbardziej lotnego izomeru.
ALBO
– błędne uzupełnienie zdań i poprawne napisanie nazwy najbardziej lotnego izomeru.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.

Rozwiązanie
Izomery heksanu o rozgałęzionym łańcuchu mają (niższą / wyższą) temperaturę wrzenia niż węglowodór o łańcuchu prostym. Im większa jest liczba rozgałęzień tym temperatura wrzenia związku jest (niższa / wyższa).

Nazwa systematyczna najbardziej lotnego izomeru: 2,2-dimetylobutan

Drukuj zadanie:

0 komentarzy

Inline Feedbacks

View all comments

BIOLOGIA

ZADANIA MATURALNE

CHEMIA

ZADANIA MATURALNE

Matura 2022, Poziom Rozszerzony (Informatory CKE - dwujęzyczne), Formuła od 2023 - Zadanie 10. (2 pkt)

PARTNERZY