Matura 2022, Poziom Rozszerzony (Informatory CKE - dwujęzyczne), Formuła od 2023 - Zadanie 15. (1 pkt)

Reakcje dysproporcjonowania to szczególny typ reakcji redoks, w których część atomów danego pierwiastka w związku ulega redukcji, a część utlenieniu. Przykładem takiej reakcji jest reakcja Cannizzaro, w której cząsteczki aldehydu ulegają utlenieniu do soli kwasu karboksylowego i redukcji do alkoholu w silnie zasadowym środowisku, jak pokazano na schemacie:

2R–CHO + OH⁻ → R–CH₂–OH + R–COO⁻

Ta reakcja zachodzi tylko w przypadku aldehydów, które przy węglu związanym z grupą aldehydową.nie mają atomu wodoru.

Źródło: R. T. Morrison, R. N. Boyd, Chemia organiczna, Warszawa 2010.

W obecności jonów OH⁻ formaldehyd ulega reakcji Cannizzaro.

Napisz równania w formie jonowej reakcji utleniania i redukcji formaldehydu w reakcji Cannizzaro, uwzględniając liczbę oddawanych lub przyjmowanych elektronów (równania połówkowe).

Równanie reakcji utleniania:


Równanie reakcji redukcji:

Rozwiązanie:
Zadanie 15. (0–1)
I. Pozyskiwanie, przetwarzanie i tworzenie informacji. Zdający: 1) pozyskuje i przetwarza informacje z różnorodnych źródeł. II. Rozumowanie i zastosowanie nabytej wiedzy do rozwiązywania problemów. Zdający: 1) opisuje właściwości substancji i wyjaśnia przebieg procesów chemicznych; 5) wykorzystuje wiedzę i dostępne informacje do rozwiązywania problemów chemicznych […]. Zakres rozszerzony VIII. Reakcje utleniania i redukcji. Zdający: 2) wskazuje […] proces utleniania i redukcji […]; 5) stosuje zasady bilansu elektronowo-jonowego – dobiera współczynniki stechiometryczne w schematach reakcji utleniania-redukcji (w formie […] jonowej).

Zasady oceniania
1 pkt – poprawne napisanie równania reakcji utleniania i równania reakcji redukcji.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.

Rozwiązanie
Równanie reakcji utleniania:
HCHO + 3OH⁻  →  HCOO⁻ + 2H₂O + 2e⁻
Równanie reakcji redukcji:
HCHO + 2H₂O + 2e⁻ → CH₃OH + 2OH⁻

guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments