Matura Biolchem

O dwóch pierwiastkach oznaczonych literami A i Q wiadomo, że:

pierwiastek A jest metalem o liczbie atomowej mniejszej od 36
pierwiastek Q jest niemetalem, który występuje w postaci dwuatomowych cząsteczek i jest głównym składnikiem powietrza.

W atomie pierwiastka A w stanie podstawowym wszystkie elektrony biorące udział w tworzeniu wiązań są niesparowane, a ich liczba jest o jeden większa od liczby elektronów walencyjnych w atomie pierwiastka Q.

Na zdjęciu jest pokazana probówka z wodnym roztworem zawierającym jony AO²⁻₄ pochodzące z soli pierwiastka A o wzorze K₂AO₄.

Przeprowadzono doświadczenie. Do dwóch probówek z roztworem soli wprowadzono: do pierwszej wodny roztwór kwasu siarkowego(VI), a do drugiej – wodny roztwór wodorotlenku potasu, zgodnie z poniższym schematem.

Zmiany świadczące o przebiegu reakcji zaobserwowano tylko w jednej probówce.

Rozstrzygnij, w której probówce – I czy II – zaszła reakcja. Napisz, co zaobserwowano podczas tego doświadczenia. Sformułuj wniosek dotyczący trwałości jonów AO²⁻₄ w roztworze o odczynie kwasowym i w roztworze o odczynie zasadowym.

Rozstrzygnięcie: …………………………………………….…
Obserwacje:

Wniosek:

Rozwiązanie:

Zadanie 2. (0–2)

Proponowana odpowiedź od maturabiolchem.pl

Obserwacje: W probówce I roztwór zmienił barwę z żółtej na pomarańczową.

Wniosek: Jony CrO²⁻₄ są trwałe w środowisku zasadowym, a w środowisku kwasowym są nietrwałe (zamieniają się w jony Cr₂O²⁻₇)

Odpowiedź od CKE

I. Pozyskiwanie, przetwarzanie i tworzenie informacji. Zdający: 1) pozyskuje i przetwarza informacje z różnorodnych źródeł. II. Rozumowanie i zastosowanie nabytej wiedzy do rozwiązywania problemów. Zdający: 5) wykorzystuje wiedzę i dostępne informacje do rozwiązywania problemów chemicznych […]. III. Opanowanie czynności praktycznych. Zdający: 2) projektuje […] doświadczenia chemiczne, rejestruje ich wyniki w różnej formie, formułuje obserwacje, wnioski oraz wyjaśnienia.

VII. Systematyka związków nieorganicznych. Zdający: 11) przewiduje przebieg reakcji soli z mocnymi kwasami (wypieranie kwasów słabszych, nietrwałych, lotnych) oraz soli z zasadami; pisze odpowiednie równania reakcji.

Zasady oceniania
2 pkt – poprawne rozstrzygnięcie, napisanie poprawnych obserwacji i poprawnego wniosku dotyczącego trwałości jonów AO₄²⁻ w roztworach o odczynie kwasowym i o odczynie zasadowym.
1 pkt – poprawne rozstrzygnięcie oraz napisanie poprawnych obserwacji i niepoprawnego wniosku dotyczącego trwałości jonów AO₄²⁻ w roztworach o odczynie kwasowym i o odczynie zasadowym albo brak wniosku
ALBO
– poprawne rozstrzygnięcie, napisanie błędnych obserwacji albo brak obserwacji oraz poprawne sformułowanie wniosku dotyczącego trwałości jonów AO₄²⁻ w roztworach o odczynie kwasowym i o odczynie zasadowym.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.

Przykładowe rozwiązania
Rozstrzygnięcie: (W probówce) I
Obserwacje: Zmiana zabarwienia roztworu na pomarańczową. (W drugiej probówce nie zaobserwowano zmian).
Przykładowe wnioski:
Jony AO₄²⁻ albo jony CrO₄²⁻ są trwałe w roztworze o odczynie zasadowym, a nietrwałe w roztworze o odczynie kwasowym.
ALBO
Jony AO₄²⁻ albo jony CrO₄²⁻ są trwałe tylko w roztworze o odczynie zasadowym.
ALBO
Jony AO₄²⁻ albo jony CrO₄²⁻ są nietrwałe tylko w roztworze o odczynie kwasowym.
ALBO
2AO₄^2– + 2H + → A2O₇^2– + H₂O ALBO 2CrO₄²⁻ + 2H⁺ → Cr₂O₇^2– + H₂O
Jony AO₄²⁻ są trwałe w roztworze o odczynie zasadowym.
ALBO
2AO₄^2– + 2H₃O⁺ → A₂O₇^2– + 3H₂O ALBO 2CrO₄²⁻ + 2H₃O + → Cr₂O₇^2– + 3H₂O
Jony AO₄²⁻ są trwałe w roztworze o odczynie zasadowym.

Uwaga: Odpowiedź, w której zdający w obserwacjach napisze tylko „zmiana barwy roztworu”, jest niewystarczająca.

Drukuj zadanie:

0 komentarzy

Inline Feedbacks

View all comments

BIOLOGIA

ZADANIA MATURALNE

CHEMIA

ZADANIA MATURALNE

Matura Maj 2026, Poziom Rozszerzony (Arkusze CKE), Formuła od 2023 - Zadanie 2. (2 pkt)

PARTNERZY