Matura Maj 2026, Poziom Rozszerzony (Arkusze CKE), Formuła od 2015 - Zadanie 2. (2 pkt)

O dwóch pierwiastkach oznaczonych literami A i Q wiadomo, że:

  • pierwiastek A jest metalem o liczbie atomowej mniejszej od 36
  • pierwiastek Q jest niemetalem, który występuje w postaci dwuatomowych cząsteczek i jest głównym składnikiem powietrza.

W atomie pierwiastka A w stanie podstawowym wszystkie elektrony biorące udział w tworzeniu wiązań są niesparowane, a ich liczba jest o jeden większa od liczby elektronów walencyjnych w atomie pierwiastka Q.

Wodny roztwór soli ma barwę żółtą i zawiera jony AO²⁻₄ pochodzące z soli pierwiastka A o wzorze K₂AO₄.

Przeprowadzono doświadczenie. Do dwóch probówek z roztworem soli wprowadzono: do pierwszej wodny roztwór kwasu siarkowego(VI), a do drugiej – wodny roztwór wodorotlenku potasu, zgodnie z poniższym schematem.

Zmiany świadczące o przebiegu reakcji zaobserwowano tylko w jednej probówce.

Rozstrzygnij, w której probówce – I czy II – zaszła reakcja. Napisz, co zaobserwowano podczas tego doświadczenia. Sformułuj wniosek dotyczący trwałości jonów AO²⁻₄ w roztworze o odczynie kwasowym i w roztworze o odczynie zasadowym.

Rozstrzygnięcie: …………………………………………….…
Obserwacje:



Wniosek:

Rozwiązanie:
Zadanie 2. (0–2)
I. Wykorzystanie i tworzenie informacji. II. Rozumowanie i zastosowanie nabytej wiedzy do rozwiązywania problemów. III. Opanowanie czynności praktycznych. 7. Sole (G). Zdający: 5) […] projektuje i wykonuje doświadczenie pozwalające otrzymać sole […]. 8. Niemetale. Zdający: 12) opisuje typowe właściwości chemiczne kwasów, w tym zachowanie wobec […] soli kwasów o mniejszej mocy; planuje i przeprowadza odpowiednie doświadczenia (formułuje obserwacje i wnioski); ilustruje je równaniami reakcji.

Zasady oceniania
2 pkt – poprawne rozstrzygnięcie, napisanie poprawnych obserwacji i poprawnego wniosku dotyczącego trwałości jonów AO₄²⁻ w roztworach o odczynie kwasowym i o odczynie zasadowym.
1 pkt – poprawne rozstrzygnięcie oraz napisanie poprawnych obserwacji i niepoprawnego wniosku dotyczącego trwałości jonów AO₄²⁻ w roztworach o odczynie kwasowym i o odczynie zasadowym albo brak wniosku
ALBO
– poprawne rozstrzygnięcie, napisanie błędnych obserwacji albo brak obserwacji oraz poprawne sformułowanie wniosku dotyczącego trwałości jonów AO₄²⁻ w roztworach o odczynie kwasowym i o odczynie zasadowym.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.

Przykładowe rozwiązania
Rozstrzygnięcie: (W probówce) I
Obserwacje: Zmiana zabarwienia roztworu na pomarańczową. (W drugiej probówce nie zaobserwowano zmian).
Przykładowe wnioski:
Jony AO₄²⁻ albo jony CrO₄²⁻ są trwałe w roztworze o odczynie zasadowym, a nietrwałe w roztworze o odczynie kwasowym.
ALBO
Jony AO₄²⁻ albo jony CrO₄²⁻ są trwałe tylko w roztworze o odczynie zasadowym.
ALBO
Jony AO₄²⁻ albo jony CrO₄²⁻ są nietrwałe tylko w roztworze o odczynie kwasowym.
ALBO
2AO42– + 2H + → A2O72– + H2O     ALBO     2CrO42− + 2H+ → Cr2O72– + H2O
Jony AO₄²⁻ są trwałe w roztworze o odczynie zasadowym.
ALBO
2AO42– + 2H3O⁺ → A2O72– + 3H2O     ALBO     2CrO42− + 2H3O + → Cr2O72– + 3H2O
Jony AO₄²⁻ są trwałe w roztworze o odczynie zasadowym.

Uwaga: Odpowiedź, w której zdający w obserwacjach napisze tylko „zmiana barwy roztworu”, jest niewystarczająca.

guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments