Matura Czerwiec 2026, Poziom Rozszerzony (Arkusze CKE), Formuła od 2023 - Zadanie 11. (3 pkt)

W tabeli podano wartości (zaokrąglone do liczb całkowitych) rozpuszczalności bezwodnego siarczanu(VI) miedzi(II) w wodzie w zakresie temperatury 0 ℃–100 ℃.

Temperatura, ℃

0

20 40 60 80

100

Rozpuszczalność, g w 100 g wody

14

20 29 41 57

77

Na podstawie: J. Sawicka i in., Tablice chemiczne, Gdańsk 2016.

Do 150 g wody o temperaturze 20 ℃ dodano 70 g bezwodnego siarczanu(VI) miedzi(II).

Zadanie 11.1. (0–1)

Narysuj krzywą rozpuszczalności bezwodnego siarczanu(VI) miedzi(II) w wodzie w zakresie temperatury od 𝟎 °𝐂 do 𝟏𝟎𝟎 °𝐂. Odczytaj – w zaokrągleniu do jedności – wartość rozpuszczalności tej soli w temperaturze 72 °𝐂.

Rozpuszczalność soli w temperaturze 72 ℃: ………………………… g w 100 g wody.

Zadanie 11.2. (0–2)

a) Rozstrzygnij, jaki roztwór otrzymano – nasycony w równowadze z osadem czy nienasycony.

Rozstrzygnięcie: …………………………………………………

b) Oblicz stężenie procentowe otrzymanego roztworu siarczanu(VI) miedzi(II).

Rozwiązanie:
Zadanie 11.1. (0–1)

Proponowana odpowiedź od maturabiolchem.pl

Odpowiedź od CKE

I. Pozyskiwanie, przetwarzanie i tworzenie informacji. Zdający: 1) pozyskuje i przetwarza informacje z różnorodnych źródeł. II. Rozumowanie i zastosowanie nabytej wiedzy do rozwiązywania problemów. Zdający: 7) wykonuje obliczenia dotyczące praw chemicznych. V. Roztwory. (SP) Zdający: 5) odczytuje rozpuszczalność substancji z tabeli rozpuszczalności lub z wykresu rozpuszczalności; oblicza masę substancji, którą można rozpuścić w określonej ilości wody w podanej temperaturze; 6) wykonuje proste obliczenia z zastosowaniem pojęć: rozpuszczalność, stężenie procentowe (procent masowy), masa substancji, masa rozpuszczalnika, masa roztworu, gęstość roztworu (z wykorzystaniem tabeli rozpuszczalności lub wykresu rozpuszczalności). V. Roztwory. Zdający: 2) wykonuje obliczenia związane z przygotowaniem, rozcieńczaniem i zatężaniem roztworów z zastosowaniem pojęć: stężenie procentowe lub molowe oraz rozpuszczalność.

Zasady oceniania
1 pkt – poprawne wykonanie wykresu oraz odczytanie i napisanie wartości rozpuszczalności soli w podanej temperaturze.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.

Rozwiązanie

Rozpuszczalność soli w temperaturze 72 °C: 50 ± 2 g w 100 g wody.

Uwaga: Wykres musi zawierać 6 punktów połączonych krzywą albo odcinkami (tworzyć łamaną). Punkty na wykresie muszą być naniesione na przecięciu odpowiednich linii siatki. Odczytana wartość rozpuszczalności musi być adekwatna do poprawnie narysowanego wykresu.

Zadanie 11.2. (0–2)

Proponowana odpowiedź od maturabiolchem.pl

a) Rozstrzygnięcie: nasycony w równowadze z osadem

b)

Odpowiedź od CKE

I. Pozyskiwanie, przetwarzanie i tworzenie informacji. Zdający: 1) pozyskuje i przetwarza informacje z różnorodnych źródeł. II. Rozumowanie i zastosowanie nabytej wiedzy do rozwiązywania problemów. Zdający: 7) wykonuje obliczenia dotyczące praw chemicznych. V. Roztwory. (SP) Zdający: 5) odczytuje rozpuszczalność substancji z tabeli rozpuszczalności lub z wykresu rozpuszczalności; oblicza masę substancji, którą można rozpuścić w określonej ilości wody w podanej temperaturze; 6) wykonuje proste obliczenia z zastosowaniem pojęć: rozpuszczalność, stężenie procentowe (procent masowy), masa substancji, masa rozpuszczalnika, masa roztworu, gęstość roztworu (z wykorzystaniem tabeli rozpuszczalności lub wykresu rozpuszczalności). V. Roztwory. Zdający: 2) wykonuje obliczenia związane z przygotowaniem, rozcieńczaniem i zatężaniem roztworów z zastosowaniem pojęć: stężenie procentowe lub molowe oraz rozpuszczalność.

Zasady oceniania
2 pkt – poprawne rozstrzygnięcie i poprawne obliczenie stężenia procentowego otrzymanego roztworu.
1 pkt – poprawne rozstrzygnięcie i niepoprawne obliczenie stężenia procentowego otrzymanego roztworu albo brak obliczenia.
ALBO
1 pkt – niepoprawne rozstrzygnięcie albo brak rozstrzygnięcia oraz poprawne obliczenie stężenia procentowego otrzymanego roztworu.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.

Rozwiązanie
a)
Rozstrzygnięcie: Nasycony (w równowadze z osadem)
b)
(Sposób 1.
20 g CuSO₄ ————– 100 g H₂O
𝑥 150 g ————– H₂O
𝒙 = 30 g)

(Sposób 2.
masa wody = 150 g masa soli = 70 g
rozpuściło się 20 ∙ 1,5 = 30 g soli
masa roztworu = 180 g)

∙ 𝟏𝟎𝟎 % = 𝟏𝟔, 𝟕 (%)

Uwaga: Rozstrzygnięcie nie wymaga obliczeń.

guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments