Matura Biolchem

Pewien metal należy do tego samego okresu i do tego samego bloku konfiguracyjnego co chlor. W reakcji tego metalu z chlorem powstaje biała substancja stała, która sublimuje w temperaturze ok. 180 °C. W fazie gazowej ta substancja występuje w postaci dimerów, których strukturę dimeryczną przedstawiono na rysunku.

Na podstawie: A. Bielański, Podstawy chemii nieorganicznej, Warszawa 2018.

a) Zidentyfikuj metal tworzący opisany chlorek i narysuj wzór elektronowy monomerycznej cząsteczki tego związku. Zaznacz kreskami pary elektronowe wiązań chemicznych oraz wolne pary elektronowe.

b) Wyjaśnij, dlaczego monomery opisanego związku w fazie gazowej dimeryzują. Odwołaj się do budowy elektronowej cząsteczki monomeru.

Wyjaśnienie:

Rozwiązanie:

Zadanie 6. (0–2)

Proponowana odpowiedź od maturabiolchem.pl

a) Wzór elektronowy:

b) Wyjaśnienie: Monomery opisanego związku ulegają w fazie gazowej dimeryzacji, ponieważ atom glinu posiada deficyt elektronów pełniąc funkcję akceptora pary elektronowej, a w formie dimeru atom chloru (posiadający wolne pary elektronowe) od drugiej cząsteczki AlCl₃ pełni funkcję donora pary elektronowej.

Odpowiedź od CKE

I. Pozyskiwanie, przetwarzanie i tworzenie informacji. Zdający: 1) pozyskuje i przetwarza informacje z różnorodnych źródeł. II. Rozumowanie i zastosowanie nabytej wiedzy do rozwiązywania problemów. Zdający: 4) wskazuje na związek między właściwościami substancji a ich budową chemiczną; 5) wykorzystuje wiedzę […] do rozwiązywania problemów chemicznych z zastosowaniem metody naukowej.

I. Atomy, cząsteczki i stechiometria chemiczna. Zdający: 5) ustala wzór […] rzeczywisty związku chemicznego (nieorganicznego […]) na podstawie jego składu […]. II. Budowa atomu. Zdający: 4) określa przynależność pierwiastków do bloków konfiguracyjnych […]; wskazuje związek między budową elektronową atomu a położeniem pierwiastka w układzie okresowym […]. III. Wiązania chemiczne. Oddziaływania międzycząsteczkowe. Zdający: 1) określa rodzaj wiązania […]; 2) […] pisze wzory elektronowe typowych cząsteczek związków kowalencyjnych […].

Zasady oceniania
2 pkt – poprawne napisanie dwóch elementów odpowiedzi: wzoru elektronowego oraz wyjaśnienia.
1 pkt – poprawne napisanie jednego z wymaganych elementów odpowiedzi.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.

Przykładowe rozwiązania
Wzór elektronowy monomeru:

Wyjaśnienie:

Atom glinu w AlCl₃ potrzebuje (jeszcze) dwóch elektronów aby uzyskać oktet elektronowy.
ALBO
W cząsteczce monomerycznej atom glinu nie uzyskuje oktetu elektronowego, ponieważ, po utworzeniu trzech wiązań kowalencyjnych z atomami chloru, w jego otoczeniu znajduje się tylko sześć elektronów walencyjnych
ALBO
Orbitalom walencyjnym atomu glinu w AlCl₃ przypisuje się hybrydyzację sp². Jeden z orbitali atomowych glinu, niebiorący udziału w hybrydyzacji, pozostaje nieobsadzony i jest zdolny do przyjęcia pary elektronowej atomu chloru drugiej cząsteczki AlCl₃.

Uwaga: Geometria cząsteczki nie podlega ocenie.

Drukuj zadanie:

0 komentarzy

Inline Feedbacks

View all comments

BIOLOGIA

ZADANIA MATURALNE

CHEMIA

ZADANIA MATURALNE

Matura Czerwiec 2026, Poziom Rozszerzony (Arkusze CKE), Formuła od 2023 - Zadanie 6. (2 pkt)

PARTNERZY