Matura Czerwiec 2026, Poziom Rozszerzony (Arkusze CKE), Formuła od 2015 - Zadanie 7. (2 pkt)

Aby zidentyfikować cztery tlenki, zbadano ich wybrane właściwości fizyczne i chemiczne. Tlenki wybrano spośród poniższych związków.

tlenek sodu       tlenek cynku       tlenek miedzi(II)

tlenek krzemu(IV)       tlenek fosforu(V)       tlenek chromu(VI)

Następnie przeprowadzono doświadczenie, w którym:

  • określono barwę poszczególnych tlenków
  • porcję każdego tlenku wprowadzono (osobno) do probówki z wodą, po czym zanurzono w niej uniwersalny papierek wskaźnikowy
  • tlenki, które nie uległy rozpuszczeniu w wodzie, poddano działaniu stężonego roztworu NaOH oraz kwasu solnego.

Wyniki przeprowadzonego doświadczenia przedstawiono w tabeli.

 

Barwa

Rozpuszczalność w wodzie Barwa papierka wskaźnikowego Reakcja
  z NaOH (aq)

z HCl (aq)

Tlenek 1.

biała nie rozpuścił się żółta uległ reakcji

nie uległ reakcji

Tlenek 2.

biała rozpuścił się niebieska

Tlenek 3.

biała nie rozpuścił się żółta uległ reakcji

uległ reakcji

Tlenek 4.

biała rozpuścił się czerwona

Zadanie 7.1. (0–1)

Uzupełnij tabelę. Wpisz wzory chemiczne tlenków oznaczonych numerami 1., 2. i 4.

Tlenek 1. Tlenek 2.

Tlenek 3.

Wzór chemiczny

     
Zadanie 7.2. (0–1)

Napisz w formie jonowej skróconej równanie reakcji tlenku 3. z roztworem wodorotlenku sodu.

 

Rozwiązanie:
Zadanie 7.1. (0–1)
I. Wykorzystanie i tworzenie informacji. II. Rozumowanie i zastosowanie nabytej wiedzy do rozwiązywania problemów. III. Opanowanie czynności praktycznych. 5. Roztwory i reakcje zachodzące w roztworach wodnych. Zdający: 7) przewiduje odczyn roztworu po reakcji (np. tlenku […] z wodą […]). 8. Niemetale. Zadający: 9) opisuje typowe właściwości chemiczne tlenków pierwiastków o liczbach atomowych od 1 do 30, w tym zachowanie wobec wody, kwasów i zasad; […]; 10) klasyfikuje tlenki ze względu na ich charakter chemiczny (kwasowy, zasadowy, amfoteryczny i obojętny); planuje i wykonuje doświadczenie, którego przebieg pozwoli wykazać charakter chemiczny tlenku.

Zasady oceniania
1 pkt – poprawne uzupełnienie tabeli – napisanie poprawnych wzorów trzech tlenków.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.

Rozwiązanie

Tlenek 1. Tlenek 2.

Tlenek 3.

Wzór chemiczny

SiO₂

Na₂O

P₄O₁₀

Zadanie 7.2. (0–1)
I. Wykorzystanie i tworzenie informacji. II. Rozumowanie i zastosowanie nabytej wiedzy do rozwiązywania problemów. III. Opanowanie czynności praktycznych 5. Roztwory i reakcje zachodzące w roztworach wodnych. Zdający: 11) projektuje i przeprowadza doświadczenia pozwalające otrzymać różnymi metodami […] sole. 8. Niemetale. Zdający: 9) opisuje typowe właściwości chemiczne tlenków pierwiastków o liczbach atomowych od 1 do 30, w tym zachowanie wobec wody, (…); zapisuje odpowiednie równania reakcji.

Zasady oceniania
1 pkt – poprawne napisanie we właściwej formie równania reakcji.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.

Rozwiązanie
ZnO + 2OH +H2O → [Zn(OH)4]2–

guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments