Matura Kwiecień 2018, Poziom Rozszerzony (Neuron), Formuła od 2015 - Zadanie 15. (3 pkt)

Proteasomy stanowią istotny wewnątrzkomórkowy system kontroli, który zapobiega nagromadzaniu się nieprawidłowych oraz toksycznych białek w komórce. Proteasomalna degradacja białek umożliwia uzyskanie ich mniejszych, biologicznie aktywnych fragmentów lub odzyskanie wolnych aminokwasów. Zaburzenia funkcjonowania tego systemu znacząco wpływają na równowagę organizmu, co prowadzi do wielu schorzeń. O nieprawidłowym działaniu systemu proteasomalnego mówi się w przypadku mukowiscydozy, która jest spowodowana mutacją w genie kodującym białko błony komórkowej (białko CFTR). Białko to jest niezbędne do transportu jonów chlorkowych Cl– przez błonę komórkową. Mutacja genu tego białka powoduje zmianę jego konformacji przestrzennej, co stymuluje jego rozkład w proteasomach jeszcze przed wbudowaniem białka w błonę komórkową. Schemat innej możliwości rozwoju mukowiscydozy przedstawiono poniżej.

Zadanie 15.1. (0-1)

Wskaż (A. – C.) jakim rodzajem białka jest białko CFTR.

A. białko powierzchniowe              B. białko transbłonowe            C. białko monowarstwy wewnętrznej

Zadanie 15.2. (0-1)

Na podstawie informacji zawartych w tekście do zadania wyjaśnij, dlaczego mutacja genu białka CFTR przyczynia się do zatrzymania transportu jonów chlorkowych.

Zadanie 15.3. (0-1)

Określ, do czego w hepatocytach mogą zostać wykorzystane wolne aminokwasy pochodzące z proteosomalnego rozkładu białek.

Rozwiązanie:
1 B. / białko transbłonowe
2 Mutacja genu* białka CFTR przyczynia się do nieprawidłowego transportu jonów chlokrów, ponieważ w jej konsewkencji powstające białko** ma zmienioną konformację przestrzenną / strukturę przestrzenną przez co jest rozkładane w proteasomach przed jego wbudowaniem w błonę komórkową. Brak białka CFTR w błonie komórkowej powoduje zatrzymanie transportu jonów chlorkowych / Cl– z komórki do środowiska zewnętrznego.
• powoduje ona, że syntetyzowane / powstające w organizmie białko CFTR ma zmienioną konformację przestrzenną/strukturę przestrzenną (niezbędną do prawidłowego funkcjowania), co stymuluje jego rozkład w proteasomach / przez proteosomy przed jego wbudowaniem w błonę komórkową. Rozłożenie / hydroliza nieprawidłowego białka CFTR i w konsekwencji jego brak w błonie komórkowej komórki powoduje zatrzymanie transportu jonów chlorkowych.*Nieprawidłowe jest określenie: „(…)mutacja białka(…)”.
**Nieprawidłowe jest sformułowanie (w tym zadaniu) mówiące o całkowitej nie produkcji białka
CFRT w komórce.
3 Wolne aminokwasy uzyskane z proteasomalnego rozkładu białek mogą zostać w komórce wykorzystane do syntezy / biosyntezy innych białek (endogennych).
guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments