Matura Kwiecień 2018, Poziom Rozszerzony (Neuron), Formuła od 2015 - Zadanie 4. (4 pkt)

Naukowcy przeprowadzili pewne doświadczenie z modelami gronostajów i oswojonymi jastrzębiami (Accipiter gentilis). W doświadczeniu przygotowali poruszające się modele różnie ubarwionych gronostajów: całkowicie białych oraz z czarną plamą umiejscowioną w różnych częściach ciała. W terenie wypuszczali wielokrotnie poszczególne modele gronostajów (tyle samo razy oraz w tym samym czasie) i liczono, na podstawie ataków jastrzębia na dany model gronostaja, ile z nich kończyło się sukcesem. Wyniki przedstawiono w tabeli.

Zadanie 4.1. (0-1)

Sformułuj problem badawczy do opisanego powyżej doświadczenia.

Zadanie 4.2. (0-1)

Napisz jeden wniosek, który można sformułować na podstawie uzyskanych wyników.

Zadanie 4.3. (0-1)

Wyjaśnij, w jakim celu naukowcy wypuszczali w terenie modele gronostajów w jednakowej ilości oraz w takim samym czasie.

Zadanie 4.4. (0-1)

Poniżej przedstawiono dwa modele stóp ptaków. Wskaż, który model (A. – B.) przedstawia stopy jastrzębia. Swój wybór uzasadnij jednym argumentem.

Rozwiązanie:
1 • Czy rodzaj ubarwienia gronostaja* ma wpływ na liczbę skutecznych ataków jastrzębia?
• Wpływ rozmieszczenia plam na futrze gronostaja* na jego atrakcyjność względem drapieżnika.
*W prawidłowo sformułowanym problemie badawczym musi być jasne odniesienie do organizmu
wykorzystanego w doświadczeniu.
2 • Największe szanse na uniknięcie upolowania mają gronostaje z czarną plamą na ogonie.
• Najmniejsze szanse na uniknięcie upolowania mają gronostaje z czarną plamą na grzbiecie
Przykłady błędnych odpowiedzi:
• Białe futro bez plam maskuje gronostaja najlepiej.
• Jastrzębie najczęściej atakują gronostaje z czarną plamą na głowie.
• Czarna plama na grzbiecie gronostaja skutecznie chroni go przed atakami jastrzębia.
3 Naukowcy wypuszczali w terenie modele gronostajów w jednakowej ilości oraz w takim samym czasie, aby: warunki przeprowadzania doświadczenia (w różnych wariantach) były jednakowe / takie same / identyczne.
• na wynik doświadczenia (we wszystkich próbach / powtórzeniach) wpływ miał tylko badany czynnik.
4 Model: B., ponieważ:

• jastrząb jest ptakiem drapieżnym/ drapieżnikiem, dlatego (jako przystosowanie sposobu zdybywania pokarmu) na stopie obecne są duże, mocno wygięte szpony przydatne przy polowaniu / zdobywaniu pożywienia.
• z uwagi na sposób zdobywania pokarmu ma on zakrzywione, ostre oraz długie szpony umocowane na silnych palcach*, które ułatwiają schwytanie ofiary. Podane cechy muszą różnicować model B. od modelu A.

guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments