Matura Kwiecień 2018, Poziom Rozszerzony (Neuron), Formuła od 2015 - Zadanie 1. (3 pkt)

Utrzymanie równowagi wodnej i mineralnej w komórce jest bardzo ważne dla organizmu człowieka. Kluczową rolę w regulacji wodno-mineralnej odgrywają jony wapnia, sodu oraz potasu. Dwuwartościowe jony powodują, że woda wypływa z cytoplazmy, natomiast jony jednowartościowe sprzyjają uwodnieniu cytozolu.

Zadanie 1.1. (0-1)

Podkreśl jony, których obecność przyczynia się do wzrostu ciśnienia osmotycznego w komórce. Swój wybór uzasadnij.

Do wzrostu ciśnienia osmotycznego w komórce przyczyniają się jony:

jednowartościowe / dwuwartościowe

ponieważ:

Zadanie 1.2. (0-1)

Określ, jaki wpływ na wartość ciśnienia osmotycznego w organizmie człowieka będzie miało zwiększone wchłanianie wody w kanalikach zbiorczych nerek. W tym celu uzupełnij prawidłowo poniższy opis, podkreślając właściwe sformułowania.

Wzrost wchłaniania wody w kanalikach zbiorczych nerek powoduje, że woda jest (zatrzymywana / wydalana). W konsekwencji stężenie płynów ustrojowych (wzrasta / maleje) przez co osmoza wody przez błonę komórkową (wzrośnie / zmaleje). Spowoduje to w ostateczności, że ciśnienie osmotyczne w płynach ustrojowych człowieka (spadnie / wzrośnie), dlatego wydzielanie wazopresyny przez (podwzgórze / przysadkę mózgową) będzie zmniejszone.

Zadanie 1.3. (0-1)

Wyjaśnij, jaki biologiczny sens może mieć stosowanie na rany opatrunków z miodem, który zawiera znaczną ilość glukozy, w celu zapobiegania rozwojowi infekcji bakteryjnych w miejscu zranienia.

Rozwiązanie:
1 Dwuwartościowe, ponieważ:

• jony (dwuwartościowe) powodują odpływ / wypływ / osmozę* wody z cytoplazmy / odwodnienie cytoplazmy przez co dochodzi do wzrostu stężenia roztworu (wewnątrz)komórkowego, co powoduje wzrost ciśnienia osmotycznego w komórce.
• jony (dwuwartościowe) te powodują odpływ / wypływ / osmozę* wody z cytoplazmy / odwodnienie cytoplazmy przez co dochodzi do wzrostu stężenia roztworu (wewnątrz)komórkowego. Im wyższe stężenie roztworu (wewnątrz)komórkowego tym wyższe ciśnienie osmotyczne w komórce.

*Nie uznaje się określenia:” (…)dyfuzję(…)”.

2 Wzrost wchłaniania wody w kanalikach zbiorczych nerek powoduje, że woda jest (zatrzymywana / wydalana). W konsekwencji stężenie płynów ustrojowych (wzrasta / maleje) przez co osmoza wody przez błony komórkowe (wzrośnie / zmaleje). Spowoduje to w ostateczności, że ciśnienie osmotyczne w płynach ustrojowych człowieka (spadnie / wzrośnie), dlatego wydzielanie wazopresyny przez (podwzgórze / przysadkę mózgową) będzie zmniejszone.

2 pkt – za poprawne podkreślenie wszystkich sformułowań.
1 pkt – za poprawne podkreślenie 4 sfomułowań.
0 pkt – za niepoprawną odpowiedź lub brak odpowiedzi.

3 Stosowanie na rany opatrunków z miodem chroni przed rozwojem infekcji bakteryjnych,
ponieważ:
• glukoza jest cukrem osmotycznie czynnym* przez co powoduje, że komórki bakteryjne tracą wodę / ulegają odwodnieniu w wyniku czego nie mogą prawidłowo się rozwijać i giną.
• jako substancja półpłynna i lepka miód tworzy barierę między raną i środowiskiem zewnętrznym, chroniąc ranę przed nadkażeniem przez drobnoustroje z zewnątrz
• miód z uwagi na dużą obecność glukozy jest wysoce osmolarny przez co działa antybakteryjnie.
• miód zapewnia wilgotne środowisko w ranie zapobiegając hamowaniu procesów gojenia z powodu wysuszenia rany, co skraca czas, w którym patogeny mogłyby wniknąć do organizmu człowieka przez ranę.*W odpowiedzi nie musi być odwołania do obecności samej glukozy w miodzie; polecenie tego nie wymaga.
guest
2 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments
alicja

trzeba dodać odpowiedź do podpunktu 2