Matura Kwiecień 2019, Poziom Rozszerzony (Neuron), Formuła od 2015 - Zadanie 17. (4 pkt)

Określenie grzyby entomopatogeniczne odnosi się do różnych gatunków grzybów, które podczas swojego rozwoju wykazują właściwości chorobotwórcze lub wchodzą w związki troficzne o charakterze pasożytniczym powodując zakłócenia w przebiegu procesów fizjologicznych u stawonogów. Pojedyncze porażone owady infekują kolejne – zdrowe.

Na podstawie: Kucharska K., Kucharski D., Grzyby entomopatogeniczne, SGGW, Katedra Biologii Środowiska Zwierząt, Zakład Zoologii, 2009, Warszawa.

Zadanie 17.1. (0-1)

Wyjaśnij, dlaczego choroby zakaźne mogą powodować nawet stuprocentową zachorowalność w populacjach zwierząt o dużym zagęszczeniu.

Zadanie 17.2. (0-1)

Podaj, w jaki sposób człowiek może wykorzystać grzyby entomopatogeniczne w biologicznym zwalczaniu szkodników upraw.

Zadanie 17.3. (0-1)

Określ, dlaczego zachwianie homeostazy organizmu spowodowane długą antybiotykoterapią może przyczynić się do rozwoju grzybicy (na przykład w jamie ustnej).

Zadanie 17.4. (0-1)

Uwzględniając podane niżej nazwy struktur wewnątrzkomórkowych oraz procesów ułóż schemat przedstawiający syntezę i uwalnianie chitynazy – enzymatycznego białka rozkładającego pancerzyki chitynowe owadów.

Struktury: pęcherzyki transportujące, siateczka śródplazmatyczna szorstka, jądro komórkowe, aparat Golgiego, błona komórkowa

Procesy: obróbka potranslacyjna, transkrypcja, egzocytoza, translacja

 

 

 

 

 

 

 

Rozwiązanie:
1 • Choroby zakaźne w izolowanych populacjach powodują niemal / nawet stuprocentową zachorowalność*, ponieważ drobnoustroje bardzo łatwo rozprzestrzeniają się w takiej populacji doprowadzając do częstych zachorowań.

*Uznaje się podanie określenia: „(…)zapadalność(…)”.

1 pkt – za określenie, dlaczego choroby zakaźne wskutek łatwej transmisji (przenoszenia się) pasożytów powodując blisko stuprocentową zachorowalność w izolowanych populacjach.
0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wyżej wymienionego kryterium, za odpowiedź błędną lub brak odpowiedzi.

2 • Entomopatogeniczne grzyby można wykorzystać do infekowania larw owadów żerujących na roślinach uprawnych.
• Grzyby te atakują wybrane gatunki owadów lub ich wybrane formy rozwojowe, mogą więc być wykorzystane do zwalczania określonych gatunków owadów będących szkodnikami / żerujących na uprawach.
1 pkt – za podanie prawidłowej możliwości wykorzystania grzybów entomopatogenicznych w gospodarce człowieka.
0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wyżej wymienionego kryterium, za odpowiedź błędną lub brak odpowiedzi.
3 • Długotrwałe przyjmowanie antybiotyku / leku niszczy florę bakteryjną ułatwiając niekontrolowany rozwój grzybów / grzybów oportunistycznych.
• Antybiotyki eliminują część fizjologicznej flory bakteryjnej, która produkuje substancje chroniące człowieka przed niepożądanym rozwojem grzybów.
• Długie przyjmowanie leków powoduje osłabianie układu odpornościowego człowieka, przez co łatwiej dochodzi do rozwoju chorób powodowanych przez patogeny oportunistyczne.
1 pkt – za poprawne wyjaśnienie związku pomiędzy wpływem antybiotykoterapii na fizjologiczna florę bakteryjną / homeostazę (w jamie ustnej) a możliwością rozwoju grzybicy oportunistycznej w takiej sytuacji.
0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wyżej wymienionego kryterium, za odpowiedź błędną lub brak odpowiedzi.
4

*Dopuszczalna jest inna forma graficznej prezentacji schematu, o ile spełnia poniższe kryteria oceny.

2 pkt – za prawidłowo ułożony schemat przedstawiający poprawnie wszystkie następujące po sobie procesy z uwzględnieniem podanych struktur.
1 pkt – za prawidłowo ułożony schemat przedstawiający poprawnie dwa następujące po sobie procesy (tzn.: transkrypcję i translację lub obróbkę potranslacyjną i egzocytozę) z uwzględnieniem podanych nazw struktur.
0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wyżej wymienionych kryteriów, za odpowiedź błędną lub brak odpowiedzi.

guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments