Matura Czerwiec 2014, Poziom Rozszerzony (Próbne arkusze CKE), Formuła od 2005 - Zadanie 3. (2 pkt)

Mchy i paprocie należą do dwóch grup roślin, które jako pierwsze opanowały środowisko lądowe, ale wywodzą się z różnych linii rozwojowych i dlatego się różnią niektórymi z uzyskanych adaptacji do tego środowiska.

a) Zaznacz właściwe dokończenie poniższego stwierdzenia. Charakterystyczną cechą mchów, odróżniającą tę grupę roślin od paproci, jest

A. zdolność gametofitu do fotosyntezy.
B. rozmnażanie za pomocą zarodników.
C. dominacja haploidalnego gametofitu.
D. przemieszczanie się plemników do rodni w wodzie.

b) Określ, czy listek mchu jest strukturą homologiczną, czy analogiczną do liścia paproci. Odpowiedź uzasadnij.

Rozwiązanie:
Wymagania ogólne Wymagania szczegółowe
I. Poznanie świata organizmów na różnych poziomach organizacji życia. Zdający […] przedstawia i wyjaśnia procesy […] biologiczne.
IV. Poszukiwanie, wykorzystanie i tworzenie informacji.
Zdający odczytuje […] i przetwarza informacje.
V. Rozumowanie i argumentacja. Zdający […] wyjaśnia zależności przyczynowo-skutkowe […].
IV. Przegląd różnorodności organizmów.
5. Rośliny lądowe. Zdający: 2) wskazuje cechy charakterystyczne mszaków […], opisuje zróżnicowanie budowy ich ciała, wskazując poszczególne organy i określając ich funkcje 3) porównuje przemianę pokoleń (i faz jądrowych) grup roślin wymienionych w pkt 2. […].
IX. Ewolucja. 5. Pochodzenie i rozwój życia na Ziemi. Zdający: 3) opisuje warunki, w jakich zachodzi radiacja adaptacyjna oraz ewolucja zbieżna; podaje przykłady konwergencji i dywergencji; identyfikuje konwergencje i dywergencje na podstawie schematu, rysunku, opisu itd.

3.a) (0–1)
Rozwiązanie:
C.

Schemat punktowania:
1 pkt – za wskazanie właściwej odpowiedzi (C)
0 pkt – za wskazanie odpowiedzi innej niż właściwa (C), za wskazanie więcej niż jednej
odpowiedzi lub za brak odpowiedzi

3.b) (0–1)

– Są to struktury analogiczne (bo są wytworami różnych pokoleń cyklu życiowego) – listek mchu to struktura gametofitu (haploidalna), a liść paproci – sporofitu (diploidalna).
– Są to struktury analogiczne, ponieważ pełnią taką samą funkcję, ale mają inne pochodzenie/ploidalność.
– Nie są to struktury homologiczne, ponieważ listek mchu/mszaki nie ma/mają (typowej) budowy tkankowej, natomiast liść paproci/paprotniki zbudowany jest/są z tkanek.

Schemat punktowania:
1 pkt – za określenie, że są to struktury analogiczne i poprawne uzasadnienie odnoszące się do faktu, że są to struktury o innej ploidalności/miejscu w przemianie pokoleń lub odnoszące się do budowy tkankowej
0 pkt – za określenie, że są to struktury analogiczne, ale za błędne uzasadnienie lub za jego brak albo za określenie, że są to struktury homologiczne, niezależnie od uzasadnienia

 

guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments