Matura Czerwiec 2014, Poziom Rozszerzony (Próbne arkusze CKE), Formuła od 2005 - Zadanie 6. (3 pkt)

Wirus opryszczki pospolitej, określany jako HSV-1, należy do tak zwanych herpeswirusów i jest częstą przyczyną nawracających schorzeń skóry i błon śluzowych. W komórkach nerwowych zarażonego człowieka może pozostawać w stanie uśpienia, kiedy to ekspresja genów wirusa jest bardzo ograniczona i nie obserwuje się wytwarzania zakaźnych cząstek wirusowych. Aktywacja wirusa może nastąpić pod wpływem czynników zewnętrznych, np. stresu, przeziębienia, promieniowania UV. W leczeniu opryszczki często stosuje się maści zawierające acyklowir – związek, do którego w komórkach zarażonych HSV-1, w obecności pewnego enzymu wirusowego, zostaje przyłączona grupa fosforanowa. Po fosforylacji acyklowir przypomina jeden z fosfonukleozydów – substratów wykorzystywanych do powielania wirusowego DNA, ale nie zawiera grupy 3’OH. Wirusowa polimeraza DNA podczas replikacji wprowadza do łańcucha DNA wirusa zmodyfikowany acyklowir zamiast prawidłowego nukleotydu.

Na podstawie: http://www.termedia.pl

a) Oceń prawdziwość stwierdzeń dotyczących działania acyklowiru w organizmie człowieka. Wpisz w tabeli znak X w polu P (prawda) lub w polu F (fałsz).

P F
Acyklowir staje się aktywnym lekiem dopiero po modyfikacji chemicznej zachodzącej w zarażonych komórkach organizmu człowieka.
Długotrwałe podawanie acyklowiru może sprzyjać selekcji szczepów wirusa o zmniejszonej wrażliwości na lek.
Właściwe stosowanie acyklowiru prowadzi do całkowitej eliminacji HSV-1 z organizmu pacjenta.

b) Wyjaśnij, dlaczego włączenie do cząsteczki wirusowego DNA ufosforylowanego acyklowiru blokuje replikację DNA wirusa.

c) Wyjaśnij, dlaczego wirus opryszczki przebywający w stanie uśpienia w komórkach nerwowych zakażonego organizmu nie jest zwalczany przez jego układ odpornościowy.

Rozwiązanie:
Wymagania ogólne Wymagania szczegółowe
I. Poznanie świata organizmów na różnych poziomach organizacji życia. Zdający […] przedstawia i wyjaśnia procesy i zjawiska biologiczne […].
II. Pogłębienie wiadomości dotyczących budowy i funkcjonowania organizmu ludzkiego. Zdający objaśnia funkcjonowanie organizmu ludzkiego na różnych poziomach złożoności; dostrzega związki między strukturą a funkcją na każdym z tych poziomów.
IV. Poszukiwanie, wykorzystanie i tworzenie informacji. Zdający odczytuje, selekcjonuje, porównuje i przetwarza informacje pozyskane z różnorodnych źródeł […].
V. Rozumowanie i argumentacja. Zdający […] wyjaśnia zależności przyczynowo- skutkowe […].
IV. Przegląd różnorodności organizmów.
2. Wirusy. Zdający: 2) opisuje cykl życiowy […] wirusa zwierzęcego zachodzący bez lizy komórki.
V. Budowa i funkcjonowanie organizmu człowieka.
7. Układ odpornościowy. Zdający: 2) przedstawia reakcję odpornościową humoralną i komórkową, swoistą i nieswoistą 5) opisuje sytuacje, w których występuje niedobór odporności […] i przedstawia związane z tym zagrożenia.
VI. Genetyka i biotechnologia.
1. Kwasy nukleinowe. Zdający: 3) […] określa polimerazę DNA jako enzym odpowiedzialny za replikację […].

6.a) (0–1)

Rozwiązanie:

P F
Acyklowir staje się aktywnym lekiem dopiero po modyfikacji chemicznej zachodzącej w zarażonych komórkach organizmu człowieka. X
Długotrwałe podawanie acyklowiru może sprzyjać selekcji szczepów wirusa o zmniejszonej wrażliwości na lek. X
Właściwe stosowanie acyklowiru prowadzi do całkowitej eliminacji HSV-1 z organizmu pacjenta. X

Schemat punktowania:
1 pkt – za trzy poprawne odpowiedzi
0 pkt – za mniej niż trzy poprawne odpowiedzi lub za odpowiedź niepoprawną, lub za brak odpowiedzi

Włączenie do wirusowego DNA ufosforylowanego acyklowiru, który nie ma grupy 3′OH, uniemożliwia wydłużanie DNA/wytworzenie wiązania fosfodiestrowego i przyłączenie kolejnego nukleotydu, dzięki czemu nie dochodzi do powielenia materiału genetycznego wirusa opryszczki i do jego namnożenia.

Schemat punktowania:
1 pkt – za poprawną odpowiedź uwzględniającą zablokowanie wydłużania łańcucha DNA i namnażanie DNA wirusa
0 pkt – za niepełną lub niepoprawną odpowiedź, lub za brak odpowiedzi

Wirus opryszczki w komórkach nerwowych jest nierozpoznawany przez układ odpornościowy, ponieważ
– nie są wytwarzane białka/antygeny wirusa, dzięki czemu nie są wytwarzane przeciwciała anty-HSV-1.
– istniejące u osoby zakażonej przeciwciała anty-HSV-1 nie napotykają w jego organizmie białek/antygenów wirusa.

Schemat punktowania:
1 pkt – za poprawną odpowiedź
0 pkt – za niepełną lub niepoprawną odpowiedź, lub za brak odpowiedzi

guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments