Matura Czerwiec 2014, Poziom Rozszerzony (Próbne arkusze CKE), Formuła od 2005 - Zadanie 8. (5 pkt)

Pewna hipotetyczna populacja zwierząt o pięcioletnim cyklu życiowym, rozmnażających się raz w roku, składa się z 1000 osobników obu płci, w różnych klasach wieku – co ukazuje tabela.

 

Klasy wieku  Cechy  Samice  Samce
I najmłodsze 255 245
II młodociane 60 55
III w wieku rozrodczym 120 115
IV 70 65
V najstarsze, już nierozmnażające się 10 5

a) Narysuj diagram w postaci piramidy, ilustrujący wiekową i płciową strukturę tej populacji.

b) Podaj możliwą przyczynę nieproporcjonalnie małej liczebności drugiej klasy wieku tej populacji.

c) Korzystając z danych zamieszczonych w tabeli, oblicz wskaźnik śmiertelności (procent ubytku) tej populacji, jeżeli ubędzie z niej w tym roku cała najstarsza klasa wiekowa oraz po 40% każdej z niższych klas wiekowych.

d) Określ, w jakim kierunku (wzrost czy spadek) zmieni się zapewne w kolejnym roku wskaźnik rozrodczości tej populacji. Odpowiedź uzasadnij.

Rozwiązanie:
Wymagania ogólne Wymagania szczegółowe
I. Poznanie świata organizmów na różnych poziomach
organizacji życia. Zdający […] wyjaśnia procesy i zjawiska biologiczne.
IV. Poszukiwanie, wykorzystanie i tworzenie informacji.
Zdający odczytuje, selekcjonuje […] i przetwarza informacje […]. V. Rozumowanie i argumentacja. Zdający […] wyjaśnia zależności przyczynowo- skutkowe.
VII. Ekologia.
2. Populacja. Zdający: 2) przewiduje zmiany liczebności populacji, dysponując danymi o jej aktualnej liczebności, rozrodczości, śmiertelności […] 3) analizuje strukturę wiekową […] populacji […].

8.a) (0–2)

Rozwiązanie:

Schemat punktowania:
2 pkt – za prawidłowe skonstruowanie diagramu struktury wiekowej i płciowej populacji z opisami i skalowaniem osi oraz właściwe naniesienie odpowiednich wartości
1 pkt – za prawidłowe skonstruowanie diagramu struktury wiekowej i płciowej populacji z opisami osi, przy błędach w skalowaniu lub naniesieniu odpowiednich wartości
0 pkt – za niewłaściwe skonstruowanie diagramu lub za brak odpowiedzi

8.b) (0–1)
Rozwiązanie:
– Przyczyną nieproporcjonalnie małej liczebności drugiej klasy wiekowej tej populacji mogła być jakaś katastrofa ekologiczna w poprzednim roku, np. powódź, susza, mróz, której nie przeżyła większość osobników wówczas najmłodszej klasy wiekowej.
– Przyczyną mogły być czynniki biotyczne, np. pojawienie się nowego drapieżnika/pasożyta /wyraźne zwiększenie liczebności drapieżników/pasożytów/zwiększona konkurencja międzygatunkowa.
Schemat punktowania
1 pkt – za prawidłowe wskazanie przyczyny silnego zmniejszenia liczebności drugiej klasy wiekowej
0 pkt – za nieprawidłowe wskazanie przyczyny silnego zmniejszenia liczebności drugiej klasy wiekowej lub za brak odpowiedzi

8.c) (0-1)

Rozwiązanie
(15 + 0,4 x 985) / 1000 = (15 + 394) / 1000 = 409 / 1000 = 0,409 = 40,9%

Schemat punktowania
1 pkt – za prawidłowe zapisanie wskaźnika śmiertelności populacji
0 pkt – za nieprawidłowe zapisanie wskaźnika śmiertelności populacji lub za brak odpowiedzi

8.d) (0–1)


Rozwiązanie:

W kolejnym roku liczebność populacji zapewne zmaleje, gdyż w wiek rozrodczy wejdzie mało liczna obecna druga klasa wiekowa (a przestanie się rozmnażać liczniejsza od niej czwarta klasa wiekowa).
Schemat punktowania:
1 pkt – za prawidłowe wskazanie prawdopodobnego kierunku zmian liczebności populacji w kolejnym roku wraz z prawidłowym uzasadnieniem
0 pkt – za nieprawidłowe wskazanie kierunku zmian liczebności populacji w kolejnym roku lub za nieprawidłowe uzasadnienie dobrze wskazanych zmian, lub za brak odpowiedzi

guest
2 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments
Maturzystka

Wers o IV klasie wieku jest nieprawidłowo skonstruowany, nie ma o tej klasie danych potrzebnych do zadania