Matura Czerwiec 2014, Poziom Rozszerzony (Próbne arkusze CKE), Formuła od 2005 - Zadanie 12. (3 pkt)

Cykle rozwojowe tasiemca nieuzbrojonego (Taenia saginata) i tasiemca uzbrojonego (Taenia solium) są podobne. W obydwu przypadkach dorosły pasożyt bytuje w jelicie cienkim człowieka, a zarażenie następuje poprzez zjedzenie mięsa z wągrami, jednak żywicielem pośrednim T. saginata jest krowa, a T. solium – świnia. Jedynie w przypadku T. solium, jeśli do organizmu człowieka drogą pokarmową dostaną się jaja tego tasiemca, może dojść do choroby zwanej wągrzycą, w której przebiegu powstają wągry w ciele człowieka.

a) Podaj jedną z możliwych przyczyn (niewynikających z cech tych tasiemców) tego, że w Polsce u ludzi znacznie częściej spotyka się przypadki zarażenia T. saginata niż T. solium, chociaż spożycie wołowiny jest niższe niż spożycie wieprzowiny.

b) Określ, jakim żywicielem tasiemca (ostatecznym czy pośrednim) staje się człowiek w przypadku spożycia jaj T. solium. Odpowiedź uzasadnij.

c) Wskaż element układu odpornościowego, który nie jest zaangażowany w zwalczanie tasiemców w organizmie człowieka, wraz z właściwym uzasadnieniem. Zaznacz odpowiednie oznaczenie liczbowe i literowe.

W zwalczaniu tasiemców w organizmie człowieka nie biorą udziału

1. limfocyty T cytotoksyczne, ponieważ A. tasiemce nie zawierają antygenów.
2. przeciwciała. B. niszczą one jedynie komórki własnego organizmu np. zakażone wirusami.
3. limfovyty B, C. ich zdaniem jest zwalczanie infekcji bakteryjnych, a nie tasiemców.
Rozwiązanie:
Wymagania ogólne Wymagania szczegółowe
I. Poznanie świata organizmów na różnych poziomach organizacji życia. Zdający opisuje, przedstawia i wyjaśnia procesy i zjawiska biologiczne […].
IV. Poszukiwanie, wykorzystanie i tworzenie informacji. Zdający odczytuje, selekcjonuje, porównuje i przetwarza informacje pozyskane z różnorodnych źródeł […].
V. Rozumowanie i argumentacja. Zdający objaśnia i komentuje informacje […], wyjaśnia zależności
przyczynowo-skutkowe […].
IV.Przegląd różnorodności organizmów.
11. Zwierzęta bezkręgowe. Zdający: 5) na podstawie schematów opisuje przykładowe cykle rozwojowe: tasiemca – tasiemiec nieuzbrojony […]; wymienia żywicieli pośrednich i ostatecznych oraz wskazuje sposoby ich zarażenia wyżej wymienionymi pasożytami.
VII. Ekologia.
3. Zależności międzygatunkowe. Zdający: 4) wymienia czynniki sprzyjające rozprzestrzenianiu się pasożytów (patogenów).

12.a) (0–1)

Rozwiązanie:
– W Polsce znacznie częściej jada się surową lub niedopieczoną wołowinę niż wieprzowinę, co zwiększa niebezpieczeństwo zarażenia wągrami T. saginata.
– Krowy znacznie częściej niż świnie przebywają na pastwiskach, co zwiększa możliwość ich zarażenia się jajami  pochodzącymi z odchodów człowieka.

Schemat punktowania:
1 pkt – za prawidłowe podanie jednej przyczyny
0 pkt – za podanie przyczyny nieprawidłowej lub za brak odpowiedzi

12.b) (0–1)

Rozwiązanie:
Człowiek staje się wtedy żywicielem pośrednim tasiemca, ponieważ w jego ciele rozwijają się larwy/wągry.

Schemat punktowania:
1 pkt – za podanie, że człowiek jest żywicielem pośrednim i prawidłowe uzasadnienie
0 pkt – za podanie, że człowiek jest żywicielem pośrednim i niepoprawne uzasadnienie lub za podanie, że człowiek jest żywicielem ostatecznym, lub za inne błędne określenie, lub za brak odpowiedzi

12.c) (0–1)

Rozwiązanie:
1B.

Schemat punktowania:
1 pkt – za podanie prawidłowej odpowiedzi (elementu układu odpornościowego i uzasadnienia)
0 pkt – za podanie odpowiedzi nieprawidłowej nawet w jednej części lub za brak odpowiedzi

guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments