Matura Czerwiec 2014, Poziom Rozszerzony (Próbne arkusze CKE), Formuła od 2005 - Zadanie 20. (2 pkt)

Motyl modraszek arion wyginął w Wielkiej Brytanii pod koniec lat siedemdziesiątych XX wieku. Do drastycznego spadku liczebności tego gatunku paradoksalnie przyczyniło się objęcie ochroną ostatnich miejsc jego występowania, jakimi były ciepłolubne zbiorowiska łąkowe, na których wypasano owce. Okazało się, że zaprzestanie wypasania owiec w utworzonych rezerwatach skutkowało ustępowaniem macierzanki – rośliny, na której samice modraszka składają jaja i którą żywią się początkowo gąsienice tego motyla, a także oznaczało brak sprzyjających warunków dla bytowania określonego gatunku mrówek, w których mrowiskach gąsienice modraszka spędzają większą część swojego życia i się przeobrażają. Po kilkudziesięciu latach w Wielkiej Brytanii reintrodukowano modraszka ariona, przywróciwszy wcześniej wypas owiec na łąkach, które były siedliskiem tego motyla. Obecnie populacja tego gatunku nie jest już zagrożona.

Na podstawie: A. S. Pullin, Biologiczne podstawy ochrony przyrody, Warszawa 2005.

a) Wyjaśnij, dlaczego skuteczna ochrona modraszka ariona wymagała dobrego poznania jego niszy ekologicznej.

b) Podkreśl nazwy dwóch gatunków ssaków, które w Polsce udało się reintrodukować w ich naturalnym środowisku.

bóbr      dzik      jenot      tarpan      żubr

Rozwiązanie:
Wymagania ogólne Wymagania szczegółowe
I. Poznanie świata organizmów na różnych poziomach organizacji życia. Zdający […] przedstawia i wyjaśnia procesy […] biologiczne.
IV. Poszukiwanie, wykorzystanie i tworzenie informacji.
Zdający odczytuje, selekcjonuje […] i przetwarza informacje pozyskane z różnorodnych źródeł.
V. Rozumowanie i argumentacja. Zdający […] wyjaśnia zależności przyczynowo-skutkowe […].
VI. Postawa wobec przyrody i środowiska. Zdający rozumie znaczenie ochrony przyrody i środowiska oraz zna i rozumie zasady zrównoważonego rozwoju.
PP
2. Różnorodność biologiczna i jej zagrożenia. Zdający: 1) […] wskazuje przyczyny […] wymierania gatunków, zanikania siedlisk i ekosystemów 5) podaje przykłady kilku gatunków, które udało się restytuować w środowisku 6) przedstawia różnicę między ochroną bierną a czynną […]. PR
VII. Ekologia. 1. Nisza ekologiczna. Zdający: 1) przedstawia podstawowe elementy niszy ekologicznej organizmu, rozróżniając zakres tolerancji organizmu względem warunków (czynników) środowiska oraz zbiór niezbędnych mu zasobów.

20.a) (0–1)

Rozwiązanie:

Dokładna wiedza o relacjach między gatunkami w biocenozie pozwoliła na udaną reintrodukcję modraszka ariona po przywróceniu (umiarkowanego) wypasu łąk, co ułatwiło utrzymanie na nich niezbędnej dla modraszka różnorodności gatunkowej/macierzanki i mrówek, z którymi związany jest rozwój modraszka.

Schemat punktowania:
1 pkt – za wyjaśnienie odnoszące się do powiązań modraszka z innymi gatunkami łąkowymi
0 pkt – za wyjaśnienie błędne lub brak odpowiedzi

20.b) (0–1)

Rozwiązanie:

bóbr dzik jenot tarpan żubr

Schemat punktowania

1 pkt – za podanie dwóch właściwych przykładów gatunków, które udało się reintrodukować w Polsce
0 pkt – za niewłaściwe przykłady(choćby jeden) lub za brak odpowiedzi

guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments