Matura Kwiecień 2023, Poziom Rozszerzony (Informatory CKE), Formuła od 2023 - Zadanie 5. (3 pkt)

W celu wykazania, że intensywność fermentacji alkoholowej przeprowadzanej przez drożdże piekarnicze zależy od warunków środowiskowych, uczniowie przygotowali trzy różne zestawy doświadczalne (A–C), przedstawione na rysunku poniżej. W skład każdego z nich wchodziła kolba wypełniona zawiesiną drożdży w wodnym roztworze cukru (glukozy), ale inny był sposób zamknięcia naczynia lub kolba pozostała otwarta. Wszystkie trzy zestawy były regularnie wytrząsane i utrzymywane w temperaturze 30 °C – optymalnej dla wzrostu drożdży.

Zadanie 5.1. (0–2)

Określ, w którym zestawie (A–C) fermentacja alkoholowa zachodziła z najmniejszą intensywnością, a w którym – z największą. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do warunków panujących w każdym z zestawów.

Fermentacja zachodziła z:

1. najmniejszą intensywnością w zestawie ……………… , ponieważ 

2. największą intensywnością w zestawie ……………….. , ponieważ 

Zadanie 5.2. (0–1)

Uzupełnij poniższy schemat reakcji fermentacji alkoholowej – wybierz właściwe związki chemiczne spośród wymienionych poniżej i wpisz je w odpowiednie miejsca.

2 pirogronian           2 dwutlenek węgla           2 NADH + 2H+           2 ATP

Rozwiązanie:

Zadanie 5. (0-3)

5.1. (0-2)

Wymaganie ogólne

IV. Rozumowanie i zastosowanie nabytej wiedzy do rozwiązywania problemów biologicznych.
Zdający:
1) interpretuje informacje i wyjaśnia związki przyczynowo-skutkowe między procesami i zjawiskami, formułuje wnioski.

Wymaganie szczegółowe

III. Energia i metabolizm.
5. Pozyskiwanie energii użytecznej biologicznie. Zdający: 5) porównuje drogi przemiany pirogronianu w fermentacji alkoholowej, mleczanowej i w oddychaniu tlenowym.
VII.Grzyby. Zdający: 2) przedstawia czynności życiowe grzybów: […] oddychanie […]; planuje […] doświadczenie wykazujące, że drożdże przeprowadzają fermentację alkoholową.

Zasady oceniania

2 pkt – za wskazanie zestawu A w punkcie pierwszym polecenia i poprawne uzasadnienie, odnoszące się do warunków tlenowych, oraz wskazanie zestawu C w punkcie drugim polecenia i poprawne uzasadnienie, odnoszące się do warunków beztlenowych oraz do braku ograniczania reakcji przez kumulację dwutlenku węgla.
1 pkt – za poprawne wskazanie zestawu wraz z poprawnym uzasadnieniem tylko w jednym z punktów.
0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.

Przykładowe rozwiązania

1. Fermentacja zachodziła z najmniejszą intensywnością w zestawie A, ponieważ:

  • w kolbie panowały warunki tlenowe.
  • roztwór w kolbie był dobrze napowietrzony, a więc drożdże oddychały (głównie) tlenowo.

2. Fermentacja zachodziła z największą intensywnością w zestawie C, ponieważ:

  • panowały w niej warunki beztlenowe, a powstający dwutlenek węgla mógł się ulatniać.
  • nie dochodziło w niej do kumulacji wydzielającego się dwutlenku węgla, który zakwaszałby pożywkę, a jednocześnie nie było dostępu tlenu.

5.2. (0-1)

Wymaganie ogólne

I. Pogłębianie wiedzy z zakresu różnorodności biologicznej oraz zjawisk i procesów biologicznych zachodzących na różnych poziomach organizacji życia. Zdający:
2) wyjaśnia zjawiska i procesy biologiczne zachodzące w wybranych organizmach i w środowisku.

Wymaganie szczegółowe

III. Energia i metabolizm.
5. Pozyskiwanie energii użytecznej biologicznie. Zdający: 5) porównuje drogi przemiany pirogronianu w fermentacji alkoholowej, mleczanowej i w oddychaniu tlenowym.
VII.Grzyby. Zdający: 2) przedstawia czynności życiowe grzybów: […] oddychanie […]; planuje […] doświadczenie wykazujące, że drożdże przeprowadzają fermentację alkoholową.

Zasady oceniania

1 pkt – za poprawne uzupełnienie czterech luk na schemacie.
0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.

Rozwiązanie

guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments