Zadanie 10. (0-3)
10.1. (0-1)
Wymagania ogólne
III. Posługuje się informacjami pochodzącymi z analizy materiałów źródłowych. Zdający: 2) odczytuje, analizuje, interpretuje […] informacje tekstowe, graficzne, liczbowe.
IV. Rozumowanie i zastosowanie nabytej wiedzy do rozwiązywania problemów biologicznych. Zdający: 1) […] wyjaśnia związki przyczynowo-skutkowe między procesami i zjawiskami […].
Wymagania szczegółowe
XI. Funkcjonowanie zwierząt.
1. Podstawowe zasady budowy i funkcjonowania organizmu zwierzęcego. Zdający:
3) wykazuje związek budowy narządów z pełnioną przez nie funkcją;
5) przedstawia powiązania funkcjonalne pomiędzy układami narządów w obrębie organizmu.
Zasady oceniania
1 pkt – za określenie, że mioglobina zwiększa efektywność dyfuzji tlenu z krwi do włókien mięśniowych, wraz z uzasadnieniem odnoszącym się do większego powinowactwa mioglobiny do tlenu w porównaniu z hemoglobiną.
0 pkt – za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań albo za brak odpowiedzi.
Przykładowe rozwiązania
- Obecność mioglobiny zwiększa efektywność dyfuzji tlenu z krwi do włókien mięśniowych, ponieważ mioglobina ma powinowactwo do tlenu większe od hemoglobiny.
- Mioglobina usprawnia dyfuzję tlenu z krwi do mięśni, ponieważ ma większe powinowactwo do tlenu niż hemoglobina.
- Mioglobina ma większe powinowactwo do tlenu i dzięki temu wiąże tlen nawet przy niskim pO2 w komórkach mięśni, dzięki czemu zwiększa dyfuzję tlenu z krwi do mięśni.
- Mioglobina ma większe powinowactwo do tlenu od hemoglobiny, dzięki czemu przejmuje tlen od hemoglobiny i go magazynuje.
10.2. (0-1)
Wymagania ogólne
I. Pogłębianie wiedzy z zakresu różnorodności biologicznej oraz zjawisk i procesów biologicznych zachodzących na różnych poziomach organizacji życia. Zdający:
2) wyjaśnia zjawiska i procesy biologiczne zachodzące w wybranych organizmach […];
4) objaśnia funkcjonowanie organizmu człowieka na różnych poziomach złożoności […].
Wymagania szczegółowe
XI. Funkcjonowanie zwierząt.
2. Porównanie poszczególnych czynności życiowych zwierząt z uwzględnieniem struktur odpowiedzialnych za ich przeprowadzanie.
3) Wymiana gazowa i krążenie. Zdający:
a) przedstawia warunki umożliwiające i ułatwiające dyfuzję gazów przez powierzchnie wymiany gazowej,
h) opisuje wymianę gazową w tkankach i płucach, uwzględniając powinowactwo hemoglobiny do tlenu w różnych warunkach pH […].
Zasady oceniania
1 pkt – za podkreślenie właściwych określeń we wszystkich nawiasach.
0 pkt – za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań albo za brak odpowiedzi.
Rozwiązanie
Podczas wymiany gazowej w płucach człowieka dyfuzja CO2 z krwi do pęcherzyków płucnych jest przyczyną (wzrostu / spadku) pH krwi, a dzięki temu następuje (wzrost / spadek) powinowactwa hemoglobiny do tlenu.
10.3. (0-1)
Wymagania ogólne
I. Pogłębianie wiedzy z zakresu różnorodności biologicznej oraz zjawisk i procesów biologicznych zachodzących na różnych poziomach organizacji życia. Zdający:
2) wyjaśnia zjawiska i procesy biologiczne zachodzące w wybranych organizmach i w środowisku;
4) objaśnia funkcjonowanie organizmu człowieka na różnych poziomach złożoności […].
Wymagania szczegółowe
XI. Funkcjonowanie zwierząt.
1. Podstawowe zasady budowy i funkcjonowania organizmu zwierzęcego. Zdający:
3) wykazuje związek budowy narządów z pełnioną przez nie funkcją;
5) przedstawia powiązania funkcjonalne pomiędzy układami narządów w obrębie organizmu.
Zasady oceniania
1 pkt – za poprawne uporządkowanie wszystkich nazw.
0 pkt – za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań albo za brak odpowiedzi.
Rozwiązanie
tlen cząsteczkowy → oksyhemoglobina → oksymioglobina → mitochondrium
