Matura Marzec 2021, Poziom Rozszerzony (Próbne arkusze CKE), Formuła od 2015 - Zadanie 2. (5 pkt)

Na poniższym rysunku przedstawiono jeden z etapów translacji. Literami: E, P i A zaznaczono trzy miejsca funkcyjne rybosomu.

https://pl.khanacademy.org

Zadanie 2.1. (0–1)

Podaj nazwę aminokwasu oznaczonego na rysunku literą X.

Nazwa aminokwasu:

Zadanie 2.2. (0–1)

Oceń czy poniższe stwierdzenia dotyczące rybosomów w komórkach eukariotycznych są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.

1. Funkcjonalny rybosom w komórce eukariotycznej składa się z dwóch podjednostek: małej i dużej, które są zbudowane z białek i rRNA. P F
2. Wszystkie rybosomy w komórce eukariotycznej są jednakowej wielkości i pełnią te same funkcje. P F
3. W komórkach eukariotycznych białka produkowane na eksport powstają na rybosomach związanych z siateczką śródplazmatyczną. P F

 

Zadanie 2.3. (0–2)

Do funkcji rybosomu 1.–4., pełnionych podczas translacji przez poszczególne miejsca funkcyjne rybosomu, przyporządkuj ze schematu ich odpowiednie oznaczenia wybrane spośród: E, P lub A.

1. Przyłączanie inicjatorowego tRNA rozpoczynającego translację: ……………
2. Wiązanie aminoacylo-tRNA: ……………..
3. Wiązanie peptydylo-tRNA: ……………..
4. Uwalnianie z rybosomu wolnego tRNA: ……………

Zadanie 2.4. (0–1)

Uzupełnij poniższe zdania tak, aby zawierały one prawdziwe informacje dotyczące translacji. Podkreśl w każdym nawiasie właściwe określenie.

Do połączenia podjednostek rybosomu dochodzi tylko w przypadku przyłączenia do (małej / dużej) podjednostki odpowiedniego rodzaju kwasu nukleinowego – (tRNA / końca 3ʹ mRNA / końca 5ʹ mRNA). Zachodzi wtedy proces (inicjacji / elongacji / terminacji) translacji.

Rozwiązanie:

Zadanie 2. (0-5)

2.1. (0-1)

Wymagania ogólne Wymagania szczegółowe
I. Poznanie świata organizmów na różnych poziomach organizacji życia. Zdający […], przedstawia i wyjaśnia procesy i zjawiska biologiczne; przedstawia związki między strukturą a funkcją na różnych poziomach organizacji życia, […]. II. Budowa i funkcjonowanie komórki.
Zdający:
5) wyjaśnia rolę […] rybosomów […] w przemianie materii komórki.
VI. Genetyka i biotechnologia.
3. Informacja genetyczna i jej ekspresja.
Zdający:
2) przedstawia poszczególne etapy prowadzące od DNA do białka ([…] translacja), uwzględniając rolę […] rybosomów.

Zasady oceniania
1 pkt – za podanie poprawnej nazwy lub skrótu nazwy aminokwasu wskazanego na rysunku.
0 pkt – za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań albo za brak odpowiedzi.

Rozwiązanie
fenyloalanina / Phe / F

2.2. (0-1)

Wymagania ogólne Wymagania szczegółowe

V. Rozumowanie i argumentacja.
Zdający […], odnosi się krytycznie do przedstawionych informacji, […].

II. Budowa i funkcjonowanie komórki.
Zdający:
1) wskazuje poszczególne elementy komórki […].
5) wyjaśnia rolę […] rybosomów […] w przemianie materii komórki.

Zasady oceniania
1 pkt – odpowiedź poprawna.
0 pkt – odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.

Przykładowe rozwiązanie
PFP

2.3. (0-2)

Wymagania ogólne  Wymagania szczegółowe
I. Poznanie świata organizmów na różnych poziomach organizacji życia. Zdający […], przedstawia i wyjaśnia procesy i zjawiska biologiczne; przedstawia związki między strukturą a funkcją na różnych poziomach organizacji życia, […]. II. Budowa i funkcjonowanie komórki.
Zdający:
5) wyjaśnia rolę […] rybosomów […] w przemianie materii komórki.
VI. Genetyka i biotechnologia.
3. Informacja genetyczna i jej ekspresja.
Zdający:
2) przedstawia poszczególne etapy prowadzące od DNA do białka ([…] translacja), uwzględniając rolę […] rybosomów.

Zasady oceniania
2 pkt – za prawidłowe przyporządkowanie oznaczeń miejsc funkcyjnych rybosomu do czterech podanych funkcji.
1 pkt – za prawidłowe przyporządkowanie oznaczeń miejsc funkcyjnych rybosomu do trzech lub dwóch podanych funkcji.
0 pkt – za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań albo za brak odpowiedzi.

Rozwiązanie
1. – P
2. – A
3. – P
4. – E

2.4. (0-1)

Wymagania ogólne Wymagania szczegółowe
I. Poznanie świata organizmów na różnych poziomach organizacji życia. Zdający […], przedstawia i wyjaśnia procesy i zjawiska biologiczne […].
V. Rozumowanie i argumentacja. Zdający objaśnia i komentuje informacje […].
II. Budowa i funkcjonowanie komórki.
Zdający:
5) wyjaśnia rolę […], rybosomów, […] w przemianie materii komórki;
VI. Genetyka i biotechnologia.
3. Informacja genetyczna i jej ekspresja.
Zdający:
2) przedstawia poszczególne etapy prowadzące od DNA do białka (transkrypcja, translacja), uwzględniając rolę poszczególnych typów RNA oraz rybosomów.

Zasady oceniania
1 pkt – odpowiedź poprawna.
0 pkt – odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.

Rozwiązanie
Do połączenia podjednostek rybosomu dochodzi tylko w przypadku przyłączenia do (małej /dużej) podjednostki rybosomu odpowiedniego rodzaju kwasu nukleinowego – (tRNA / końca 3ʹ mRNA / końca 5ʹ mRNA). Zachodzi wtedy proces (inicjacji / elongacji / terminacji) translacji.

guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments