Matura Marzec 2022, Poziom Rozszerzony (Próbne arkusze CKE), Formuła od 2023 - Zadanie 17. (3 pkt)

Samce ptaków są homogametyczne (ZZ), natomiast samice – heterogametyczne (ZW). U kury domowej na chromosomie Z występuje gen, który odpowiada za kolor upierzenia: dominujący allel B tego genu warunkuje upierzenie srebrzyste, natomiast recesywny allel b – upierzenie złociste.

Skrzyżowano srebrzystą kurę ze srebrzystym kogutem, a wśród ich potomstwa były kurczaki srebrzyste oraz złociste.

Na podstawie: B. Kosowska, Genetyka ogólna i weterynaryjna, Wrocław 2010.

Zadanie 17. (0–3)

Podaj oczekiwany stosunek fenotypowy kurczaków srebrzystych i złocistych w potomstwie tej pary ptaków oraz określ prawdopodobieństwo, że złocisty kurczak będzie samicą. Odpowiedzi uzasadnij, zapisując krzyżówkę genetyczną.

Krzyżówka genetyczna:

 

 

 

 

Oczekiwany stosunek fenotypowy:

Prawdopodobieństwo: …………………………………………

Rozwiązanie:
Zadanie 17. (0–3)
IV. Rozumowanie i zastosowanie nabytej wiedzy do rozwiązywania problemów biologicznych. Zdający: 1) interpretuje informacje i wyjaśnia związki przyczynowo-skutkowe między procesami i zjawiskami, formułuje wnioski. XIV. Genetyka klasyczna. 1. Dziedziczenie cech. Zdający: 1) zapisuje i analizuje krzyżówki (w tym krzyżówki testowe) oraz określa prawdopodobieństwo wystąpienia określonych genotypów i fenotypów oraz stosunek fenotypowy w pokoleniach potomnych, w tym cech warunkowanych przez allele wielokrotne; 7) przedstawia dziedziczenie cech sprzężonych z płcią.

Zasady oceniania
3 pkt – za poprawne zapisanie krzyżówki genetycznej oraz poprawne podanie oczekiwanego stosunku fenotypowego i określenie prawdopodobieństwa.
2 pkt – za poprawne zapisanie krzyżówki genetycznej oraz poprawne podanie oczekiwanego stosunku fenotypowego albo określenie prawdopodobieństwa.
1 pkt – za poprawne zapisanie krzyżówki genetycznej.
0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań za 1 pkt albo za brak odpowiedzi.

Przykładowe rozwiązanie
Krzyżówka genetyczna:

ZB W
ZB ZBZB ZBW
Zb ZBZb ZbW

Oczekiwany stosunek fenotypowy: kurczaki srebrzyste do złocistych 3:1.
Prawdopodobieństwo: 100%.

guest
2 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments
Ola

Dlaczego prawdopodobieństwo będzie 100%? Jeśli samica będzie albo złocista albo srebrzysta

Maturabiolchem.pl

Ponieważ pytanie jest o „prawdopodobieństwo, że złocisty kurczak będzie samicą”. Trzeba więc w krzyżówce znaleźć złocistego kurczaka i podać z jakim prawdopodobieństwem będzie ten fenotyp samicą. Każdy złocisty jest samicą więc prawdopodobieństwo wynosi 100%