Matura Czerwiec 2026, Poziom Rozszerzony (Arkusze CKE), Formuła od 2015 - Zadanie 5. (6 pkt)

Przeprowadzono doświadczenie, którego celem było zbadanie wpływu czerwonego światła na suchą masę siewek soi (Glycine max). Nasiona soi odmiany BRS 537 podzielono na cztery grupy. Nasiona z każdej grupy naświetlono dawkami światła laserowego o długości fali 660 nm według następującego schematu:

  • grupa T0 – nasiona nienaświetlane
  • grupa T1 – dawka naświetlania 0,8 J ∙ cm⁻²
  • grupa T2 – dawka naświetlania 1,6 J ∙ cm⁻²
  • grupa T3 – dawka naświetlania 3,2 J ∙ cm⁻².

Następnie nasiona z każdej grupy umieszczono na oddzielnych bibułkach do kiełkowania, przykryto kolejnym arkuszem bibuły i zwilżono wodą destylowaną w proporcji 2,5-krotności suchej masy bibuły. Bibuły zwinięto w rolkę, umieszczono w plastikowej torbie, a następnie przechowywano w inkubatorze w temperaturze 25 °C i przy 12-godzinnym fotoperiodzie (12 h dzień / 12 h noc) przez 7 dni. Po tym okresie zważono suchą masę siewek w każdej grupie.

W przypadku każdej opisanej grupy zastosowano cztery powtórzenia po 25 siewek. Na poniższym wykresie przedstawiono wyniki doświadczenia w postaci wartości średnich z czterech powtórzeń.

Na podstawie: Y. Sarreta i J.C. de Castro Neto, Effects of 660 nm Laser Irradiation of Soybean Seeds on Germination, Emergence and Seedling Growth, „Acta Agrophysica” 28, 2021.

W nasionach soi materiał zapasowy znajduje się w rozbudowanych liścieniach, wypełniających większość przestrzeni w łupinie nasiennej.

Zadanie 5.1. (0–1)

Na podstawie przedstawionych informacji sformułuj wniosek z doświadczenia.

Zadanie 5.2. (0–2)

Uzasadnij, że w celu otrzymania wiarygodnych wyników było konieczne:

  1. utrzymanie tej samej temperatury we wszystkich grupach


  2. umieszczenie kiełkujących nasion w plastikowej torbie.


Zadanie 5.3. (0–1)

Dokończ zdanie. Wybierz odpowiedź A albo B oraz jej uzasadnienie 1. albo 2.

Nasiona soi należą do

A.

bezbielmowych, a komórki, w których jest zgromadzony materiał zapasowy są

1.

diploidalne.

B.

bielmowych,

2.

triploidalne.
Zadanie 5.4. (0–1)

Uzupełnij zdania. Wybierz odpowiedź spośród oznaczonych literami A i B oraz odpowiedź spośród oznaczonych literami C i D.

Rośliny dnia krótkiego do zainicjowania kwitnienia wymagają okresu nieprzerwanej
ciemności
A. krótszego
B. dłuższego
od pewnej wartości krytycznej. Ta wartość
C. jest
D. nie jest
taka sama dla roślin różnych gatunków zaliczanych do grupy roślin dnia krótkiego.

Rozwiązanie:
Zadanie 5.1. (0–1)
III. Pogłębienie znajomości metodyki badań biologicznych. Zdający […] formułuje wnioski z przeprowadzonych obserwacji i doświadczeń. IV. Przegląd różnorodności organizmów. 8. Rośliny – rozmnażanie się. Zdający: 3) przedstawia […] rozwój i kiełkowanie nasienia u rośliny okrytonasiennej.

Zasady oceniania
1 pkt – sformułowanie poprawnego wniosku, uwzględniającego zróżnicowany wpływ czerwonego światła na suchą masę siewek soi.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.

Przykładowe odpowiedzi

  • Naświetlanie laserem o długości fali 660 nm przy odpowiedniej dawce światła jest w stanie zwiększyć suchą masę siewek soi.
  • Niektóre efekty biostymulacji nasion soi czerwonym laserem są pozytywne i zwiększają tempo rozwoju struktur sadzonek, a co za tym idzie – ich suchą masę.
  • W zależności od dawki światła o długości 660 nm, służącego do naświetlania nasion, siewki soi mogą mieć zmniejszoną lub zwiększoną suchą masę.

Uwaga:
Nie uznaje się odpowiedzi odnoszących się do światła bez podania jego koloru lub długości fali.

Zadanie 5.2. (0–2)
III. Pogłębienie znajomości metodyki badań biologicznych. Zdający […] określa warunki doświadczenia, rozróżnia próbę kontrolną i badawczą. IV. Przegląd różnorodności organizmów. 8. Rośliny – rozmnażanie się. Zdający: 3) przedstawia […] rozwój i kiełkowanie nasienia u rośliny okrytonasiennej.

Zasady oceniania
2 pkt – dwa poprawne uzasadnienia.
1 pkt – jedno poprawne uzasadnienie.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.

Przykładowe odpowiedzi

  1. utrzymanie tej samej temperatury we wszystkich grupach:
    • Dzięki temu wiadomo, że temperatura nie miała wpływu na uzyskane wyniki.
    • Gdyby temperatura się różniła między próbami, to mogłoby się to przełożyć na zróżnicowanie wyników.
  2. umieszczenie kiełkujących nasion w plastikowej torbie:
    • Dzięki temu nasiona nie wyschły, a ich siła kiełkowania była wysoka.
    • Woda jest konieczna do kiełkowania nasion, a plastikowa torba utrzymuje wysoką wilgotność.
Zadanie 5.3. (0–1)
I.Poznanie świata organizmów na różnych poziomach organizacji życia. Zdający […] przedstawia i wyjaśnia procesy i zjawiska biologiczne; przedstawia związki między strukturą a funkcją na różnych poziomach organizacji życia […]. IV. Przegląd różnorodności organizmów. 8. Rośliny – rozmnażanie się. Zdający: 1) podaje podstawowe cechy […] nasienia […]; 3) przedstawia […] rozwój […] nasienia u rośliny okrytonasiennej.

Zasady oceniania
1 pkt – odpowiedź poprawna.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.

Rozwiązanie
A1

Zadanie 5.4. (0–1)
I. Poznanie świata organizmów na różnych poziomach organizacji życia. Zdający […] przedstawia i wyjaśnia procesy i zjawiska biologiczne; przedstawia związki między strukturą a funkcją na różnych poziomach organizacji życia, przedstawia i wyjaśnia zależności między organizmem a środowiskiem […]. IV. Przegląd różnorodności organizmów. 9. Rośliny – reakcja na bodźce. Zdający: 3) wyjaśnia zjawisko fotoperiodyzmu.

Zasady oceniania
1 pkt – odpowiedź poprawna.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.

Rozwiązanie
BD

guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments