Zadania maturalne z biologii

Poprawna odpowiedź:
Wzrost stężenia dwutlenku węgla we krwi prowadzi do obniżenia pH krwi, co powoduje pobudzenie ośrodka oddechowego zlokalizowanego w rdzeniu przedłużonym. W efekcie zwiększa się częstotliwość i głębokość oddechów.

1 p. – za poprawne wpisanie do tekstu wszystkich trzech właściwych określeń
0 p. – za wpisanie jednego błędnego określenia lub dwóch określeń błędnych, lub odpowiedź całkowicie niepoprawną, lub niepełną, lub brak odpowiedzi

a) (0−1)

Poprawna odpowiedź:
tętnica wątrobowa – B,             żyła wrotna – C,               żyła wątrobowa – A
1 p. – za poprawne przyporządkowanie do wszystkich trzech naczyń krwionośnych ich oznaczeń literowych
0 p. – za błędne przyporządkowanie oznaczeń literowych do jednego lub dwóch, lub wszystkich naczyń krwionośnych, lub niepełne przyporządkowanie, lub brak odpowiedzi

b) (0 – 1)

Poprawna odpowiedź:
B – ponieważ tym naczyniem dostarczana jest utlenowana krew z dużego krwiobiegu
do wątroby.

1 p. – za poprawne podanie litery oznaczającej opisane naczynie krwionośne i poprawne
uzasadnienie wyboru tego naczynia, odwołujące się do roli tętnic w dużym obiegu
krwi
0 p. – za podanie tylko oznaczenia literowego naczynia krwionośnego i niepoprawne
uzasadnienie lub brak uzasadnienia, lub podanie poprawnego uzasadnienia przy
błędnie podanym oznaczeniu literowym naczynia, lub odpowiedź w obu częściach
niepoprawną, lub brak odpowiedzi

Poprawne odpowiedzi:
1. Niszczy drobnoustroje / działa bakteriobójczo.
2. Umożliwia działanie enzymów trawiących białka / aktywuje pepsynogen.

2 p. – za poprawne podanie dwóch funkcji, jakie pełni środowisko silnie kwasowe w żołądku
1 p. – za podanie jednej poprawnej funkcji środowiska silnie kwasowego w żołądku przy braku drugiej lub przy podaniu drugiej funkcji z błędem merytorycznym, np. trawi białko
0 p. – za obie odpowiedzi merytorycznie niepoprawne lub brak odpowiedzi

Poprawne odpowiedzi:
a) bezpośrednia przyczyna – cofanie się / zarzucanie kwaśnej treści żołądka do przełyku, co powoduje podrażnienie (i uszkodzenie) śluzówki przełyku
b) pośrednia przyczyna – (nadmierne) spożywanie napojów gazowanych, które, rozciągając nadmiernie żołądek, powodują zarzucanie kwaśnej zawartości do przełyku

2 p. – za poprawne podanie dwóch przyczyn choroby refluksowej wynikających z tekstu
1 p. – za poprawne podanie jednej przyczyny choroby refluksowej
0 p. – za podanie niewłaściwej przyczyny choroby lub odpowiedź niepoprawną, która nie wynika z tekstu, lub brak odpowiedzi

Przykłady poprawnych odpowiedzi:
a) Warzywa i owoce są źródłem niezbędnych witamin i minerałów zapewniających prawidłowe funkcjonowanie organizmu człowieka.
b) Warzywa i owoce są źródłem błonnika, który pobudza perystaltykę jelit, zapobiegając zaleganiu niestrawionego pokarmu w przewodzie pokarmowym człowieka.

2 p. – za poprawne podanie dwóch argumentów uzasadniających korzystny wpływ na organizm człowieka stosowania podanej reguły, odnoszące się do treści tej reguły, czyli warzyw i owoców
1 p. – za poprawne podanie jednego argumentu uzasadniającego korzystny wpływ na organizm człowieka stosowania podanej reguły
0 p. – za podanie argumentu innego niż wynika to z treści reguły, lub odpowiedź ogólną, np. są źródłem błonnika / zawierają mało kalorii, lub odpowiedź merytorycznie niepoprawną, lub brak odpowiedzi

Poprawne odpowiedzi: A., D.

2 p. – za poprawne zaznaczenie dwóch funkcji, jakie pełni witamina C w organizmie człowieka
1 p. – za poprawne zaznaczenie jednej funkcji witaminy C
0 p. – za zaznaczenie odpowiedzi niepoprawnej lub zaznaczenie więcej niż dwóch funkcji, lub brak odpowiedzi

a) (0 -1)

Poprawna odpowiedź:

a) insulina – w drugiej godzinie pomiaru nastąpił wzrost stężenia insuliny / stężenie wzrastało
b) glukagon – w drugiej godzinie pomiaru stężenie glukagonu spadło do najniższego poziomu /
następował spadek stężenia

1 p. – za poprawne określenie zmiany stężenia insuliny i glukagonu podczas drugiej godziny pomiaru
0 p. – za odpowiedź niepełną, np. odnoszącą się tylko do jednego z hormonów lub odpowiedź niepoprawną dla jednego z hormonów, lub odpowiedź w obu częściach niepoprawną, lub brak odpowiedzi

b) (0 – 1)

Poprawna odpowiedź:
trzustka

1 p. – za poprawne podanie nazwy gruczołu wydzielającego insulinę i glukagon
0 p. – za odpowiedź niepoprawną lub brak odpowiedzi

Przykłady poprawnej odpowiedzi:
Nowa metoda powoduje, że
a) organizm biorcy nie ma obniżonej odporności na choroby wirusowe i bakteryjne, co występuje przy stosowaniu leków immunosupresyjnych.
b) organizm biorcy prawidłowo reaguje na antygeny z otoczenia, ale nie zwalcza antygenów przeszczepionej tkanki, w przeciwieństwie do metody tradycyjnej, po zastosowaniu której biorca ma obniżoną odporność.

1 p. – za poprawne uzasadnienie, wskazujące na brak skutku ubocznego przy zastosowaniu nowej metody lub, że metoda ta nie powoduje obniżenia odporności organizmu na infekcje w porównaniu z metodą opartą na podawaniu leków immunosupresyjnych
0 p. – za odpowiedź niepełną, która nie uwzględnia mniejszych skutków ubocznych dla organizmu lub odpowiedź niepoprawną, lub brak odpowiedzi

Poprawna odpowiedź: D.

1 p. – za poprawne zaznaczenie rodzaju odporności swoistej, opisanej w tekście
0 p. – za zaznaczenie odpowiedzi niepoprawnej lub więcej niż jednej odpowiedzi, lub brak odpowiedzi

Poprawna odpowiedź: B.

1 p. – za poprawne zaznaczenie dokończenia zdania dotyczącego liczby chromosomów w komórkach po mejozie
0 p. – za zaznaczenie odpowiedzi niepoprawnej lub więcej niż jednej odpowiedzi, lub brak odpowiedzi