maturabiolchem.pl

BIOLOGIA

ZADANIA MATURALNE

CHEMIA

ZADANIA MATURALNE
Filtry wyszukiwania:
PODSTAWA PROGRAMOWA

Kategorie zadań

Typ zadań

Poziom

Typ matury

Formula matury

Rok matury

Miesiąc matury

Zadania maturalne z chemii

Znalezionych zadań: 2896
71

Matura Czerwiec 2026, Poziom Rozszerzony (Arkusze CKE), Formuła od 2023,
Zadanie 12. (1 pkt)

W tabeli podano wartości (zaokrąglone do liczb całkowitych) rozpuszczalności bezwodnego siarczanu(VI) miedzi(II) w wodzie w zakresie temperatury 0 ℃–100 ℃.

Temperatura, ℃

0

 20 40 60 80

100
Rozpuszczalność, g w 100 g wody

14

 20 29 41 57

77

Na podstawie: J. Sawicka i in., Tablice chemiczne, Gdańsk 2016.

Przeprowadzono doświadczenie, w którym próbkę stałego hydratu o wzorze CuSO₄ · 5H₂O – zdjęcie A – zważono i poddano prażeniu. Wygląd próbki w trakcie prażenia i bezpośrednio po jego zaprzestaniu przedstawiono na zdjęciach B i C.

Po zakończeniu prażenia próbkę ponownie zważono i stwierdzono, że jej masa się zmieniła. Dodatkowo zaobserwowano, że powstała substancja – pozostawiona przez pewien czas na powietrzu – przyjęła niebieską barwę.

Oceń prawdziwość zdań. Wybierz P, jeśli zdanie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.

Podczas doświadczenia masa próbki się zmniejszyła, ponieważ hydrat w trakcie prażenia traci wodę krystalizacyjną.

P

F
Otrzymaną białą substancją jest odwodniony CuSO₄ · 5H₂O, który ma właściwości higroskopijne.

P

F
Pokaż rozwiązanie
Zobacz komentarze - 0
Zadanie 12. (0–1)

Proponowana odpowiedź od maturabiolchem.pl

P, P

Odpowiedź od CKE

I. Pozyskiwanie, przetwarzanie i tworzenie informacji. Zdający: 1) pozyskuje i przetwarza informacje z różnorodnych źródeł. XI. Zastosowania wybranych związków nieorganicznych. Zdający: 5) […] opisuje różnice we właściwościach hydratów i substancji bezwodnych; przewiduje zachowanie się hydratów podczas ogrzewania i weryfikuje swoje przewidywania doświadczalnie […].

Zasady oceniania
1 pkt – odpowiedź poprawna.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.

Rozwiązanie
PP

Drukuj zadanie:
72

Matura Czerwiec 2026, Poziom Rozszerzony (Arkusze CKE), Formuła od 2023,
Zadanie 13. (1 pkt)

Kwas tiosiarkowy (kwas trioksotiosiarkowy) to związek o wzorze H2S2O3. Wartości jego stałych dysocjacji wynoszą – odpowiednio – p𝐾a1 = 0,6 i p𝐾a2 = 1,74. Jon S2O32– ma strukturę analogiczną do jonu SO42–. Poniżej przedstawiono jeden z możliwych wzorów elektronowych opisujących strukturę tego anionu.

Kwas tiosiarkowy jest substancją nietrwałą, w przeciwieństwie do jego soli – tiosiarczanów. Tiosiarczan sodu można otrzymać w wyniku ogrzewania wodnego roztworu Na₂SO₃ z zawiesiną koloidalnej siarki. Zachodzi wówczas reakcja opisana równaniem:

Na2SO3(aq)   +   S (s)     →     Na2S2O3(aq)

Ten związek krystalizuje z roztworu jako sól uwodniona.

Na podstawie: A. Bielański, Podstawy chemii nieorganicznej, Warszawa 2018; C. Housecroft, A.G. Sharpe, Inorganic chemistry, Harlow 2018.

Jeden z anionów kwasu tiosiarkowego ulega dysocjacji zasadowej. Stała 𝐾b tego procesu jest równa 5,49 ∙ 10−13.

Uzupełnij schemat tak, aby powstało równanie procesu dysocjacji zasadowej opisanego anionu kwasu tiosiarkowego. Zastosuj definicję kwasu i zasady Brønsteda.

Pokaż rozwiązanie
Zobacz komentarze - 0
Zadanie 13. (0–1)

Proponowana odpowiedź od maturabiolchem.pl

Odpowiedź od CKE

II. Rozumowanie i zastosowanie nabytej wiedzy do rozwiązywania problemów. Zdający: 6) stosuje poprawną terminologię. VI. Reakcje w roztworach wodnych. Zdający: 1) pisze równania dysocjacji elektrolitycznej związków nieorganicznych […] z uwzględnieniem dysocjacji stopniowej. 3) interpretuje wartości […] Kₐ […].

Zasady oceniania
1 pkt – poprawne uzupełnienie schematu.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.

Rozwiązanie

Drukuj zadanie:
73

Matura Czerwiec 2026, Poziom Rozszerzony (Arkusze CKE), Formuła od 2023,
Zadanie 14. (1 pkt)

Kwas tiosiarkowy (kwas trioksotiosiarkowy) to związek o wzorze H2S2O3. Wartości jego stałych dysocjacji wynoszą – odpowiednio – p𝐾a1 = 0,6 i p𝐾a2 = 1,74. Jon S2O32– ma strukturę analogiczną do jonu SO42–. Poniżej przedstawiono jeden z możliwych wzorów elektronowych opisujących strukturę tego anionu.

Kwas tiosiarkowy jest substancją nietrwałą, w przeciwieństwie do jego soli – tiosiarczanów. Tiosiarczan sodu można otrzymać w wyniku ogrzewania wodnego roztworu Na₂SO₃ z zawiesiną koloidalnej siarki. Zachodzi wówczas reakcja opisana równaniem:

Na2SO3(aq)   +   S (s)     →     Na2S2O3(aq)

Ten związek krystalizuje z roztworu jako sól uwodniona.

Na podstawie: A. Bielański, Podstawy chemii nieorganicznej, Warszawa 2018; C. Housecroft, A.G. Sharpe, Inorganic chemistry, Harlow 2018.

Zmieszano 100 cm3 roztworu AgNO3 o stężeniu 0,10 mol ∙ dm−3 i 50 cm3 roztworu Na2S2O3 o takim samym stężeniu. Strącił się biały osad tiosiarczanu srebra(I), który szybko zaczął żółknąć, a następnie zmienił barwę na czarną. Powstały osad odsączono. Po dodaniu roztworu wodorotlenku baru do przesączu pojawił się biały osad. Stwierdzono, że otrzymane stałe substancje to Ag2S (czarny osad) i BaSO4 (biały osad).

Napisz w formie jonowej równanie reakcji rozkładu tiosiarczanu srebra(I). Uwzględnij udział wody w tym procesie.

 

Pokaż rozwiązanie
Zobacz komentarze - 0
Zadanie 14. (0–1)

Proponowana odpowiedź od maturabiolchem.pl

Odpowiedź od CKE

II. Rozumowanie i zastosowanie nabytej wiedzy do rozwiązywania problemów. Zdający: 6) stosuje poprawną terminologię. VI. Reakcje w roztworach wodnych. Zdający: 9) pisze równania reakcji: […] wytrącania osadów […]. VIII. Reakcje utleniania i redukcji. Zdający: 1) stosuje pojęcia: stopień utlenienia […]; 4) oblicza stopnie utlenienia pierwiastków w jonie […] związku nieorganicznego […].

Zasady oceniania
1 pkt – poprawne napisanie we właściwej formie równania reakcji.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.

Rozwiązanie
Ag2S2O3 + 3H2O → Ag2S + SO42– + 2H3O+
ALBO
Ag2S2O3 + H2O → Ag2S + SO42– + 2H+

Drukuj zadanie:
74

Matura Czerwiec 2026, Poziom Rozszerzony (Arkusze CKE), Formuła od 2023,
Zadanie 15. (2 pkt)

Kwas tiosiarkowy (kwas trioksotiosiarkowy) to związek o wzorze H2S2O3. Wartości jego stałych dysocjacji wynoszą – odpowiednio – p𝐾a1 = 0,6 i p𝐾a2 = 1,74. Jon S2O32– ma strukturę analogiczną do jonu SO42–. Poniżej przedstawiono jeden z możliwych wzorów elektronowych opisujących strukturę tego anionu.

Kwas tiosiarkowy jest substancją nietrwałą, w przeciwieństwie do jego soli – tiosiarczanów. Tiosiarczan sodu można otrzymać w wyniku ogrzewania wodnego roztworu Na₂SO₃ z zawiesiną koloidalnej siarki. Zachodzi wówczas reakcja opisana równaniem:

Na2SO3(aq)   +   S (s)     →     Na2S2O3(aq)

Ten związek krystalizuje z roztworu jako sól uwodniona.

Na podstawie: A. Bielański, Podstawy chemii nieorganicznej, Warszawa 2018; C. Housecroft, A.G. Sharpe, Inorganic chemistry, Harlow 2018.

W reakcji syntezy tiosiarczanu sodu z 1,26 g bezwodnego siarczanu(IV) sodu i nadmiaru siarki powstało 2,48 g uwodnionego tiosiarczanu sodu.

Oblicz masę wody hydratacyjnej zawartej w wydzielonym tiosiarczanie sodu. Wynik napisz w zaokrągleniu do 𝟎, 𝟎𝟏 𝐠. Następnie wyznacz i napisz wzór wydzielonego hydratu. Przyjmij, że wydajność reakcji otrzymywania tiosiarczanu sodu wynosi 100 %.

Wzór hydratu: ………….……………….…………………………………
Pokaż rozwiązanie
Zobacz komentarze - 0
Zadanie 15. (0–2)

Proponowana odpowiedź od maturabiolchem.pl

Odpowiedź od CKE

I. Pozyskiwanie, przetwarzanie i tworzenie informacji. Zdający: 1) […] przetwarza informacje z różnorodnych źródeł […]. II. Rozumowanie i zastosowanie nabytej wiedzy do rozwiązywania problemów. Zdający: 5) wykorzystuje wiedzę i dostępne informacje do rozwiązywania problemów chemicznych […]; 7) wykonuje obliczenia dotyczące praw chemicznych. I. Atomy, cząsteczki i stechiometria chemiczna. Zdający: 7) wykonuje obliczenia, z uwzględnieniem wydajności reakcji, dotyczące: liczby moli oraz mas substratów i produktów (stechiometria wzorów i równań chemicznych), po zmieszaniu substratów w stosunku stechiometrycznym i niestechiometrycznym.

Zasady oceniania
2 pkt – zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń oraz napisanie wzoru hydratu.
1 pkt – zastosowanie poprawnej metody, ale popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do błędnego wzoru hydratu.
ALBO
– poprawne wykonanie obliczeń prowadzące do poprawnej liczby moli wody hydratacyjnej ale brak wzoru hydratu lub niepoprawny zapis wzoru.
0 pkt – zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania.

Przykładowe rozwiązanie
1 mol Na2SO3 —————– 126,04 g       1 mol Na2SO3 —————– 158,1 g Na2S2O3
𝑥 mol —————– 1,26 g      0,010 mol —————– 𝑦 g
x = 0,010 mol                            y = 1,58 g bezwodnego produktu

masa wody w hydracie : 𝑚 = 2,48 – 1,58 = 0,90 g
liczba moli wody w hydracie: 0,05 mol

0,01 mol Na2S2O3 —————– 0,05 mol H2O
1 mol —————– z
z = 5 mol           ⇒          wzór hydratu: Na2S2O3 ∙ 5H2O

Uwaga: Należy zwrócić uwagę na zależność wyniku liczbowego od przyjętych zaokrągleń. Za poprawny należy uznać każdy wynik będący konsekwencją zastosowanej poprawnej metody i poprawnych obliczeń.

Drukuj zadanie:
75

Matura Czerwiec 2026, Poziom Rozszerzony (Arkusze CKE), Formuła od 2023,
Zadanie 16. (2 pkt)

Kwas tiosiarkowy (kwas trioksotiosiarkowy) to związek o wzorze H2S2O3. Wartości jego stałych dysocjacji wynoszą – odpowiednio – p𝐾a1 = 0,6 i p𝐾a2 = 1,74. Jon S2O32– ma strukturę analogiczną do jonu SO42–. Poniżej przedstawiono jeden z możliwych wzorów elektronowych opisujących strukturę tego anionu.

Kwas tiosiarkowy jest substancją nietrwałą, w przeciwieństwie do jego soli – tiosiarczanów. Tiosiarczan sodu można otrzymać w wyniku ogrzewania wodnego roztworu Na₂SO₃ z zawiesiną koloidalnej siarki. Zachodzi wówczas reakcja opisana równaniem:

Na2SO3(aq)   +   S (s)     →     Na2S2O3(aq)

Ten związek krystalizuje z roztworu jako sól uwodniona.

Na podstawie: A. Bielański, Podstawy chemii nieorganicznej, Warszawa 2018; C. Housecroft, A.G. Sharpe, Inorganic chemistry, Harlow 2018.

Tiosiarczan sodu reaguje z bromem i jest stosowany do jego neutralizacji. Reakcja zachodzi zgodnie ze schematem:

S2O32– + Br2 + H2O → SO42– + H+ + Br–

a) Uzupełnij schemat. Wpisz liczbę elektronów pobranych oraz liczbę elektronów oddanych przez 𝟏 𝐦𝐨𝐥 substratu. Wartości zapisz z odpowiednim znakiem (+, –).

b) Uzupełnij współczynniki stechiometryczne w poniższym schemacie.

……. S2O32– + ……. Br2 + ……. H2O → ……. SO42– + ……. H+ + ……. Br–

Pokaż rozwiązanie
Zobacz komentarze - 0
Zadanie 16. (0–2)

Proponowana odpowiedź od maturabiolchem.pl

a)

b)

Odpowiedź od CKE

II. Rozumowanie i zastosowanie nabytej wiedzy do rozwiązywania problemów. Zdający: 1) opisuje właściwości substancji i wyjaśnia przebieg procesów chemicznych. 6) stosuje poprawną terminologię. VIII. Reakcje utleniania i redukcji. Zdający: 1) stosuje pojęcia: stopień utlenienia […]; 4) oblicza stopnie utlenienia pierwiastków w jonie […] związku nieorganicznego […]; 5) stosuje zasady bilansu elektrono-jonowego – dobiera współczynniki stechiometryczne w schematach reakcji utleniania-redukcji (w formie […] jonowej).

Zasady oceniania
2 pkt – poprawne napisanie liczby 𝒆– oddawanych i przyjmowanych oraz sumarycznego równania reakcji we właściwej formie.
1 pkt – poprawne napisanie liczby 𝒆– oddawanych i przyjmowanych oraz niepoprawne napisanie sumarycznego równania reakcji albo brak sumarycznego równania reakcji
ALBO
– niepoprawne napisanie liczby 𝒆– oddawanych i przyjmowanych oraz poprawne napisanie sumarycznego równania reakcji we właściwej formie.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.

Rozwiązanie
a)


b) S2O32– + 4Br2 + 5H2O  →  2SO42– + 10H+ + 8Br⁻

Drukuj zadanie:
76

Matura Czerwiec 2026, Poziom Rozszerzony (Arkusze CKE), Formuła od 2023,
Zadanie 17. (1 pkt)

Większość kationów metali występuje w roztworze wodnym w postaci jonów kompleksowych, tzw. akwakompleksów, w których cząsteczki wody otaczają jon metalu (są ligandami). Dodanie do roztworu reagenta, który z kationami danego metalu tworzy trwalsze kompleksy niż woda, powoduje wymianę ligandów.

W roztworach wodnych jony miedzi(II) występują jako jony uwodnione (akwakompleksy) o wzorze [Cu(H2O)₆]²⁺. Taki kompleks jest mniej trwały niż kompleks miedzi(II) z amoniakiem, dlatego w obecności amoniaku o odpowiednim stężeniu w roztworze związku miedzi(II) tworzy się aminakompleks, w którym liczba koordynacyjna jonu Cu²⁺ także jest równa 6, ale cztery cząsteczki wody są zastąpione czterema cząsteczkami amoniaku.

Na podstawie: A. Bielański, Podstawy chemii nieorganicznej, Warszawa 2018; M. Cieślak-Golonka, J. Starosta, M. Wasielewski, Wstęp do chemii koordynacyjnej, Warszawa 2010.

Napisz w formie jonowej skróconej równanie opisanej reakcji jonu heksaakwamiedzi(II) i tworzenia jonu diakwatetraaminamiedzi(II). Zaznacz zdjęcie (I, II albo III) przedstawiające wygląd zawartości probówki po zajściu opisanej przemiany.

 

Pokaż rozwiązanie
Zobacz komentarze - 0
Zadanie 17. (0–1)

Proponowana odpowiedź od maturabiolchem.pl

Probówka II

Odpowiedź od CKE

I. Pozyskiwanie, przetwarzanie i tworzenie informacji. Zdający: 1) pozyskuje i przetwarza informacje z różnorodnych źródeł. II. Rozumowanie i zastosowanie nabytej wiedzy do rozwiązywania problemów. Zdający: 1) opisuje właściwości substancji i wyjaśnia przebieg procesów chemicznych; 5) wykorzystuje wiedzę i dostępne informacje do rozwiązywania problemów chemicznych […]. VII. Systematyka związków nieorganicznych. Zdający: 1) na podstawie wzoru sumarycznego, opisu budowy lub właściwości fizykochemicznych klasyfikuje dany związek chemiczny do: […] soli (w tym wodoro- i hydroksosoli, hydratów); 2) na podstawie wzoru sumarycznego związku nieorganicznego pisze jego nazwę, na podstawie nazwy pisze jego wzór sumaryczny.

Zasady oceniania
1 pkt – poprawne napisanie we właściwej formie równania reakcji i poprawne wskazanie zdjęcia.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.

Rozwiązanie
[Cu(H2O)6]2+ + 4NH3 → [Cu(NH3)4(H2O)2]2+ + 4H2O
ALBO
[Cu(H2O)6]2+ + 4NH3 ∙ H2O → [Cu(NH3)4 (H2O)2]2+ + 8H2O
Zdjęcie: II

Drukuj zadanie:
77

Matura Czerwiec 2026, Poziom Rozszerzony (Arkusze CKE), Formuła od 2023,
Zadanie 18. (2 pkt)

Zadanie uczniów polegało na zaprojektowaniu doświadczenia, za pomocą którego można otrzymać osad siarczku żelaza(II). Uczniowie przedstawili dwa projekty zgodne ze schematem:

Po wykonaniu – zgodnie z zaproponowanymi projektami – doświadczenia okazało się, że osad siarczku żelaza(II) powstał tylko w jednej probówce.

Napisz, w której probówce (I albo II) powstał osad siarczku żelaza(II). Uzasadnij odpowiedź. Odwołaj się do stężeń jonów niezbędnych do powstania osadu w obu probówkach.

Osad powstał w probówce: ………………………………………………
Uzasadnienie:



Pokaż rozwiązanie
Zobacz komentarze - 0
Zadanie 18. (0–2)

Proponowana odpowiedź od maturabiolchem.pl

Osad powstał w probówce: II

Uzasadnienie: W probówce I stężenie anionów siarczkowych jest zbyt niskie aby strącić osad FeS, ponieważ H₂S jest słabym kwasem. W probówce II stężenie siarczków powstających w wyniku dysocjacji siarczku amonu jest na tyle wysokie, że dojdzie do strącenia osadu.
Aby wytrącić osad FeS iloczyn stężeń jonów Fe²⁺ i S²⁻ musi przekroczyć wartość iloczynu rozpuszczalności. Stężenie jonów S²⁻ w probówce I będzie niskie, ponieważ kwas siarkowodorowy jest słabym kwasem i ulega dysocjacji w małym stopniu. W probówce II dodano sól jonową, która dobrze ulega dysocjacji, więc stężenie jonów S²⁻ będzie wysokie i osad w tej probówce wytrąci się.

Odpowiedź od CKE

II. Rozumowanie i zastosowanie nabytej wiedzy do rozwiązywania problemów. Zdający: 2) opisuje właściwości substancji i wyjaśnia przebieg procesów chemicznych; 5) wykorzystuje wiedzę i dostępne informacje do rozwiązywania problemów chemicznych […]. III. Opanowanie czynności praktycznych. Zdający: 1) projektuje […] doświadczenia chemiczne, […] formułuje obserwacje, wnioski oraz wyjaśnienia. VI. Reakcje w roztworach wodnych. Zdający: 1) pisze równania dysocjacji elektrolitycznej związków nieorganicznych […]; 3) interpretuje wartości […], Ks 9) pisze równania reakcji: […] wytrącania osadów […].

Zasady oceniania
2 pkt – poprawny numer doświadczenia oraz poprawne uzasadnienie.
1 pkt – napisanie poprawnego numeru doświadczenia oraz błędne uzasadnienie albo brak uzasadnienia.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.

Przykładowe rozwiązania
Osad powstał w probówce: II
Uzasadnienie: W wyniku (dwustopniowej) dysocjacji H₂S otrzymano zbyt małe stężenie jonów siarczkowych (i wartość iloczynu rozpuszczalności nie została przekroczona).
ALBO
Uzasadnienie: Siarczek amonu jest solą, która ulega dysocjacji w 100 %. Stężenie jonów siarczkowych będzie wyższe niż w przypadku dysocjacji H₂S.

Drukuj zadanie:
78

Matura Czerwiec 2026, Poziom Rozszerzony (Arkusze CKE), Formuła od 2023,
Zadanie 19. (2 pkt)

Przeprowadzono doświadczenie zilustrowane schematem:

Zadanie 19.1. (0–1)

Dokończ zdanie. Wybierz odpowiedź A albo B oraz odpowiedź 1. albo 2.

Reakcja chemiczna zaszła tylko

A.

 w probówce I, a masa roztworu w tej probówce

1.

 wzrosła.

B.

 w probówce II,

2.

 zmalała.
Zadanie 19.2. (0–1)

Napisz w formie jonowej skróconej równanie reakcji, która zachodzi podczas doświadczenia.

 

Pokaż rozwiązanie
Zobacz komentarze - 0
Zadanie 19.1. (0–1)

Proponowana odpowiedź od maturabiolchem.pl

W probówce I, a masa roztworu w tej probówce zmalała

Odpowiedź od CKE

II. Rozumowanie i zastosowanie nabytej wiedzy do rozwiązywania problemów. Zdający: 1) […] wyjaśnia przebieg procesów chemicznych. III. Opanowanie czynności praktycznych. Zdający: 2) projektuje […] doświadczenia chemiczne, […] formułuje obserwacje, wnioski […]. I. Atomy, cząsteczki i stechiometria chemiczna. Zdający: 7) wykonuje obliczenia […] dotyczące: liczby moli oraz mas substratów i produktów […]. X. Metale, niemetale i ich związki. Zdający: 5) pisze równania reakcji ilustrujące typowe właściwości chemiczne metali […].

Zasady oceniania
1 pkt – odpowiedź poprawna.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.

Rozwiązanie
A2

Zadanie 19.2. (0–1)

Proponowana odpowiedź od maturabiolchem.pl

Odpowiedź od CKE

II. Rozumowanie i zastosowanie nabytej wiedzy do rozwiązywania problemów. Zdający: 1) […] wyjaśnia przebieg procesów chemicznych. III. Opanowanie czynności praktycznych. Zdający: 2) projektuje […] doświadczenia chemiczne, […] formułuje obserwacje, wnioski […]. I. Atomy, cząsteczki i stechiometria chemiczna. Zdający: 7) wykonuje obliczenia […] dotyczące: liczby moli oraz mas substratów i produktów […]. X. Metale, niemetale i ich związki. Zdający: 5) pisze równania reakcji ilustrujące typowe właściwości chemiczne metali […].

Zasady oceniania
1 pkt – poprawne napisanie we właściwej formie równania reakcji.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.

Rozwiązanie
Co + 2Ag+ → Co2+ + 2Ag

Drukuj zadanie:
79

Matura Czerwiec 2026, Poziom Rozszerzony (Arkusze CKE), Formuła od 2023,
Zadanie 20. (3 pkt)

O dwóch węglowodorach X i Y wiadomo, że:

  • są izomerami
  • cząsteczka każdego z nich zawiera łącznie 15 atomów węgla i wodoru.

W tabeli podano informacje dotyczące budowy cząsteczki węglowodoru X.

Liczba wiązań

Liczba atomów węgla

σ

 π I-rzędowych II-rzędowych

III-rzędowych

15

 0 1 3

1

Węglowodór Y reaguje z wodnym roztworem manganianu(VII) potasu, a organicznym produktem tej reakcji jest 2-metylobutano-1,2-diol. W reakcji tego węglowodoru z wodą powstaje mieszanina produktów.

Zadanie 20.1. (0–1)

Napisz wzór półstrukturalny (grupowy) lub uproszczony węglowodoru X.
Zadanie 20.2. (0–1)

Napisz wzory produktów opisanej reakcji węglowodoru Y z wodą. Zastosuj wzory półstrukturalne (grupowe) związków organicznych.

Zadanie 20.3. (0–1)

Dokończ zdanie. Wybierz odpowiedź A albo B oraz odpowiedź 1., 2. albo 3.

Reakcja węglowodoru Y z wodą to reakcja

A.

 substytucji, która przebiega według mechanizmu

1.

 elektrofilowego.

B.

 addycji,

2.

 nukleofilowego.

3.

 rodnikowego.
Pokaż rozwiązanie
Zobacz komentarze - 0
Zadanie 20.1. (0–1)

Proponowana odpowiedź od maturabiolchem.pl

Odpowiedź od CKE

I. Pozyskiwanie, przetwarzanie i tworzenie informacji. Zdający: 1) […] przetwarza informacje z różnorodnych źródeł. II. Rozumowanie i zastosowanie nabytej wiedzy do rozwiązywania problemów. Zdający: 6) stosuje poprawną terminologię. III. Wiązania chemiczne. Oddziaływania międzycząsteczkowe. Zdający: 5) określa typ wiązania (𝜎 i 𝜋) w cząsteczkach związków […] organicznych […]. XII. Wstęp do chemii organicznej. Zdający: 1) […] stosuje założenia teorii strukturalnej budowy związków organicznych; 2) na podstawie […] opisu budowy […] klasyfikuje dany związek chemiczny do: węglowodorów (nasyconych […]); 3) stosuje pojęcia: […] rzędowość wzwiązkach organicznych, izomeria […].

Zasady oceniania
1 pkt – poprawne narysowanie wzoru półstrukturalnego.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.

Rozwiązanie

Uwaga: Wzór uproszczony lub szkieletowy należy uznać za poprawny.

Zadanie 20.2. (0–1)

Proponowana odpowiedź od maturabiolchem.pl

Odpowiedź od CKE

I. Pozyskiwanie, przetwarzanie i tworzenie informacji. Zdający: 1) […] przetwarza informacje z różnorodnych źródeł. II. Rozumowanie i zastosowanie nabytej wiedzy do rozwiązywania problemów. 1) opisuje właściwości substancji i wyjaśnia przebieg procesów chemicznych. 6) stosuje poprawną terminologię. XII. Wstęp do chemii organicznej. Zdający: 3) rysuje wzory […] półstrukturalne (grupowe) […]; 7) klasyfikuje reakcje związków organicznych ze względu na […] mechanizm reakcji (elektrofilowy, nukleofilowy, rodnikowy) […]. XIII. Węglowodory. Zdający: 3) opisuje właściwości chemiczne alkenów na przykładzie reakcji: […] addycji: […] H2O […]; przewiduje produkty reakcji przyłączenia cząsteczek niesymetrycznych do niesymetrycznych alkenów na podstawie reguły Markownikowa (produkty główne i uboczne) […].

Zasady oceniania
1 pkt – poprawne narysowanie dwóch wzorów.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.

Rozwiązanie

Zadanie 20.3. (0–1)

Proponowana odpowiedź od maturabiolchem.pl

A1

Odpowiedź od CKE

I. Pozyskiwanie, przetwarzanie i tworzenie informacji. Zdający: 1) […] przetwarza informacje z różnorodnych źródeł. II. Rozumowanie i zastosowanie nabytej wiedzy do rozwiązywania problemów. 1) opisuje właściwości substancji i wyjaśnia przebieg procesów chemicznych. 6) stosuje poprawną terminologię. XII. Wstęp do chemii organicznej. Zdający: 3) rysuje wzory […] półstrukturalne (grupowe) […]; 7) klasyfikuje reakcje związków organicznych ze względu na […] mechanizm reakcji (elektrofilowy, nukleofilowy, rodnikowy) […]. XIII. Węglowodory. Zdający: 4) opisuje właściwości chemiczne alkenów na przykładzie reakcji: […] addycji: […] H₂O […]; przewiduje produkty reakcji przyłączenia cząsteczek niesymetrycznych do niesymetrycznych alkenów na podstawie reguły Markownikowa (produkty główne i uboczne) […].

Zasady oceniania
1 pkt – odpowiedź poprawna.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.

Rozwiązanie
B1

Drukuj zadanie:
80

Matura Czerwiec 2026, Poziom Rozszerzony (Arkusze CKE), Formuła od 2023,
Zadanie 21. (4 pkt)

Aby wyznaczyć równanie kinetyczne reakcji utleniania etanolu jonami Cr2O2–7, do wodnego roztworu zawierającego K2Cr2O7 i kwas siarkowy(VI) dodano nadmiar alkoholu etylowego.
Z mieszaniny reakcyjnej w równych odstępach czasu pobierano po 10 cm³ roztworu i oznaczano stężenie nieprzereagowanych anionów metodą jodometryczną. Ta metoda polega na dodaniu nadmiaru jonów I⁻ do roztworu zawierającego utleniacz, a następnie – na oznaczeniu ilości wydzielonego jodu. W tym celu mieszaninę reakcyjną miareczkuje się roztworem Na2S2O3 o znanym stężeniu, w obecności skrobi jako wskaźnika. Zachodzą wówczas reakcje opisane równaniami:

Cr2O2– 7 + 6I–  + 14H + → 2Cr3+ + 3I2 + 7H2O

2S2O2–3 + I2 → S4O2– 6 + 2I–

Po wykonaniu opisanego doświadczenia ustalono, że w warunkach doświadczenia utlenianie etanolu przez Cr2O2–7 przebiega według równania kinetycznego:

v = 𝑘 ∙ cCr2O2–7

Na wykresie przedstawiono zależność szybkości reakcji 𝑣 od stężenia molowego jonów Cr2O2–7.

cCr2O2–7, mol ∙ dm⁻³

Na podstawie: M. Hassan, A.N. Al-Hakimi, M.D. Alahmadi, S. Afr. J. Chem., 64 (2011) 237.

Stężenie jonów Cr2O2–7  w dowolnym momencie trwania reakcji obliczano z zależności:

We wzorze c₀ oznacza początkowe stężenie jonów Cr2O2–7, 𝑘 jest stałą szybkości reakcji, a 𝑡 to czas (wyrażony w minutach).

Do wykonania opisanego doświadczenia użyto roztworu, w którym początkowe stężenie jonów Cr2O2–7 było równe 0,025 mol ∙ dm⁻³.

Oblicz, jaką objętość roztworu Na₂S₂O₃ o stężeniu 𝟎, 𝟎𝟎𝟏𝟎 𝐦𝐨𝐥 ∙ 𝐝𝐦⁻³ zużyto do zmiareczkowania 10 𝐜𝐦³ roztworu pobranego po 𝟏𝟎 minutach trwania reakcji utleniania etanolu jonami dichromianowymi(VI).
Pokaż rozwiązanie
Zobacz komentarze - 0
Zadanie 21. (0–4)

Proponowana odpowiedź od maturabiolchem.pl

Odpowiedź od CKE

I. Pozyskiwanie, przetwarzanie i tworzenie informacji. Zdający: 1) pozyskuje i przetwarza informacje z różnorodnych źródeł. II. Rozumowanie i zastosowanie nabytej wiedzy do rozwiązywania problemów. Zdający: 5) wykorzystuje wiedzę i dostępne informacje do rozwiązywania problemów chemicznych […]; 7) wykonuje obliczenia dotyczące praw chemicznych. I. Atomy, cząsteczki i stechiometria chemiczna. Zdający: 7) wykonuje obliczenia […] dotyczące: liczby moli […] (stechiometria równań chemicznych) […] po zmieszaniu substratów w stosunku stechiometrycznym i niestetchiometrycznym. IV. Kinetyka i statyka chemiczna. Zdający: 1) definiuje i oblicza szybkość reakcji […]; 3) na podstawie równania kinetycznego określa rząd reakcji względem każdego substratu; na podstawie danych doświadczalnych ilustrujących związek między stężeniem substratu a szybkością reakcji określa rząd reakcji […].

Zasady oceniania
4 pkt – poprawne obliczenie stałej szybkości reakcji (dla wybranej wartości stężenia jonów dichromianowych(VI) i poprawnie odczytanej z wykresu szybkości reakcji), poprawne obliczenie stężenia jonów dichromianowych(VI) po 10 minutach trwania reakcji oraz zastosowanie poprawnej metody i poprawne obliczenie objętości roztworu tiosiarczanu sodu zużytej do zmiareczkowania roztworu dichromianu(VI) potasu.
3 pkt – niepoprawne obliczenie stałej szybkości reakcji (np. nieprawne odczytanie z wykresu szybkości reakcji dla wybranego stężenia jonów dichromianowych(VI) lub popełnienie błędów rachunkowych) i zastosowanie uzyskanej wartości do obliczenia stężenia jonów dichromianowych(VI) po 10 minutach trwania reakcji oraz zastosowanie poprawnej metody i poprawne obliczenie objętości roztworu tiosiarczanu sodu zużytej do zmiareczkowania roztworu dichromianu(VI) potasu
ALBO
poprawne obliczenie stałej szybkości reakcji (dla wybranej wartości stężenia jonów dichromianowych(VI) i poprawnie odczytanej z wykresu szybkości reakcji) i popełnienie błędów rachunkowych przy obliczania stężenia jonów dichromianowych(VI) po 10 minutach trwania reakcji oraz zastosowanie poprawnej metody i poprawne obliczenie objętości roztworu tiosiarczanu sodu zużytej do zmiareczkowania roztworu dichromianu(VI) potasu
ALBO
– poprawne obliczenie stałej szybkości reakcji (dla wybranej wartości stężenia jonów dichromianowych(VI) i poprawnie odczytanej z wykresu szybkości reakcji), poprawne obliczenie stężenia jonów dichromianowych(VI) po 10 minutach trwania reakcji oraz zastosowanie poprawnej metody i popełnienie błędów rachunkowych przy obliczenie objętości roztworu tiosiarczanu sodu zużytego do zmiareczkowania roztworu dichromianu(VI) potasu lub podanie wyniku z niepoprawną jednostką.
2 pkt – poprawne obliczenie stałej szybkości reakcji (dla wybranej wartości stężenia jonów dichromianowych(VI) i poprawnie odczytanej z wykresu szybkości reakcji), poprawne obliczenie stężenia jonów dichromianowych(VI) po 10 minutach trwania reakcji oraz zastosowanie błędnej metody obliczania objętości roztworu tiosiarczanu sodu zużytej do zmiareczkowania roztworu dichromianu(VI) potasu albo brak rozwiązania
ALBO
– niepoprawne obliczenie stałej szybkości reakcji (np. nieprawne odczytanie z wykresu szybkości reakcji dla wybranego stężenia jonów dichromianowych(VI) lub popełnienie błędów rachunkowych) i popełnienie błędów rachunkowych przy obliczeniu stężenia jonów dichromianowych(VI) po 10 minutach trwania reakcji oraz zastosowanie poprawnej metody i obliczenie objętości roztworu tiosiarczanu sodu zużytej do zmiareczkowania roztworu
ALBO
– niepoprawne obliczenie stałej szybkości reakcji (np. nieprawne odczytanie z wykresu szybkości reakcji dla wybranego stężenia jonów dichromianowych(VI) lub popełnienie błędów rachunkowych) i zastosowanie uzyskanej wartości do obliczenia stężenia jonów dichromianowych(VI) po 10 minutach trwania reakcji oraz zastosowanie poprawnej metody i popełnienie błędów rachunkowych przy obliczaniu objętości roztworu tiosiarczanu sodu zużytego do zmiareczkowania roztworu dichromianu(VI) potasu albo podanie wyniku z niepoprawną jednostką
ALBO
– poprawne obliczenie stałej szybkości reakcji (dla wybranej wartości stężenia jonów dichromianowych(VI) i poprawnie odczytanej z wykresu szybkości reakcji) i popełnienie błędów rachunkowych przy obliczenia stężenia jonów dichromianowych(VI) po 10 minutach trwania reakcji oraz zastosowanie poprawnej metody i popełnienie błędów rachunkowych przy obliczeniu objętości roztworu tiosiarczanu sodu zużytej do zmiareczkowania roztworu dichromianu(VI) potasu albo podanie wyniku z niepoprawną jednostką.
1 pkt – poprawne obliczenie stałej szybkości reakcji (dla wybranej wartości stężenia jonów dichromianowych(VI) i poprawnie odczytanej z wykresu szybkości reakcji) oraz brak albo błędne rozwiązanie dalszej części zadania
ALBO
– niepoprawne obliczenie stałej szybkości reakcji (popełnienie błędów rachunkowych) i zastosowanie uzyskanej wartości do obliczenia stężenia jonów dichromianowych(VI) po 10 minutach trwania reakcji oraz brak albo błędne rozwiązanie dalszej części zadania.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.

ELEMENT
ROZWIĄZANIA

 4 pkt 3 pkt 2 pkt

1 pkt
Stała szybkości

+

 – + + + – – + +

–
Stężenie jonów dichromianowych (VI)

+

 + – + + – + – –

–
Objętość roztworu tiosiarczanu sodu (metoda oraz rachunek i jednostka)

+ +

 + + + + + – – – + + + – + – – –

– –
a) błąd odczytu lub błąd rachunku
b) błąd rachunku
c) poprawna metoda i błąd rachunkowy lub błędna jednostka
d) poprawna metoda i wynik będący konsekwencją obliczonej z błędem wartości stałej szybkości

Przykładowe rozwiązanie
Obliczenie wartości 𝑘: 0,0016 = 𝑘 ∙ 0,004    ⇒    𝑘 = 0,4 (min–1)
logc = log0,025 – = –3,33
𝑐 = 4,58 ∙ 10−4 (mol ∙ dm−3) (stężenie jonów Cr2O72– po 10 minutach)
Obliczenie objętości roztworu tiosiarczanu sodu:
liczba moli Cr2O72– w 10 cm3 próbki: 4,58 ∙ 10–6 (mol)
z reakcji: 1 mol Cr2O72– —————– 6 mol S2O32–
4,58 ∙ 10–6 𝑥 —————– ⇒   𝑥 = 2,748 ∙ 10−5 (mol)
V = = = 0,02748 dm³ = 27,48 cm³

Uwaga 1.: Jednostki w obliczeniach pośrednich nie są wymagane, ale jeśli są, to muszą być poprawne.
Uwaga 2.: Należy zwrócić uwagę na zależność wyniku liczbowego od przyjętych zaokrągleń. Za poprawny należy uznać każdy wynik będący konsekwencją zastosowanej poprawnej metody i poprawnych obliczeń.

Drukuj zadanie:

PARTNERZY