maturabiolchem.pl

BIOLOGIA

ZADANIA MATURALNE

CHEMIA

ZADANIA MATURALNE
Filtry wyszukiwania:
PODSTAWA PROGRAMOWA

Kategorie zadań

Typ zadań

Poziom

Typ matury

Formula matury

Rok matury

Miesiąc matury

Zadania maturalne z chemii

Znalezionych zadań: 2896
61

Matura Czerwiec 2026, Poziom Rozszerzony (Arkusze CKE), Formuła od 2023,
Zadanie 2. (1 pkt)

Potas występuje w przyrodzie w postaci mieszaniny trzech izotopów. Jeden z nich jest promieniotwórczy. Jego liczba masowa wynosi 40 i stanowi on ok. 0,01 % naturalnego potasu.

Na podstawie: P. Atkins, L. Jones, L. Laverman, Chemia ogólna, Warszawa 2020.

Rozpad promieniotwórczy nuklidu ⁴⁰K przebiega dwiema drogami. Około 90 % rozpadów polega na emisji pewnej naładowanej cząstki i na powstaniu jądra pierwiastka X.
W stanie podstawowym elektrony walencyjne w atomach X oraz w atomach potasu znajdują się na orbitalach opisywanych tymi samymi wartościami głównej i pobocznej liczby kwantowej.

Uzupełnij tabelę. Wpisz symbol pierwiastka X i symbol cząstki naładowanej, która zostanie wyemitowana z jądra ⁴⁰K w wyniku opisanej przemiany.

Symbol pierwiastka X

Symbol cząstki wyemitowanej
Pokaż rozwiązanie
Zobacz komentarze - 0
Zadanie 2. (0–1)

Proponowana odpowiedź od maturabiolchem.pl

Symbol pierwiastka X

Symbol cząstki wyemitowanej

Ca

e⁻

Odpowiedź od CKE

I. Pozyskiwanie, przetwarzanie i tworzenie informacji. Zdający: 1) pozyskuje i przetwarza informacje z różnorodnych źródeł II. Rozumowanie i zastosowanie nabytej wiedzy do rozwiązywania problemów. Zdający: 5) wykorzystuje wiedzę i dostępne informacje do rozwiązywania problemów chemicznych […]. II. Wewnętrzna budowa materii. (SP) Zdający: 3) ustala liczbę protonów, elektronów i neutronów w atomie na podstawie liczby atomowej i masowej; stosuje zapis AZE. I. Atomy, cząsteczki i stechiometria chemiczna. Zdający: 1) stosuje pojęcia: […] izotop […]; 4) pisze równania naturalnych przemian promieniotwórczych (α, β¯) oraz sztucznych reakcji jądrowych.

Zasady oceniania
1 pkt – poprawne uzupełnienie tabeli – podanie symbolu chemicznego pierwiastka oraz symbolu cząstki wyemitowanej.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.

Rozwiązanie

Symbol pierwiastka

Symbol cząstki wyemitowanej

Ca

β ⁻ALBO 𝒆 ⁻
Drukuj zadanie:
62

Matura Czerwiec 2026, Poziom Rozszerzony (Arkusze CKE), Formuła od 2023,
Zadanie 3. (1 pkt)

W tabeli podano dane dotyczące trzech drobin, w których orbitalom walencyjnym ich atomów centralnych można przypisać ten sam typ hybrydyzacji.

Wzór

 NCl₃ NH⁺₄

OF₂

Miara kąta między wiązaniami

 α ≈ 107° α ≈ 109°

α ≈ 103°

Na podstawie: A. Bielański, Podstawy chemii nieorganicznej, Warszawa 2018.

Uzupełnij zdania. Wybierz odpowiedź spośród oznaczonych literami A–C oraz odpowiedź spośród oznaczonych literami D i E.

A. sp       B. sp²       C. sp³       D. najmniejsza       E. największa

Pokaż rozwiązanie
Zobacz komentarze - 0
Zadanie 3. (0–1)

Proponowana odpowiedź od maturabiolchem.pl

C, E

Odpowiedź od CKE

I. Pozyskiwanie, przetwarzanie i tworzenie informacji. Zdający: 1) pozyskuje i przetwarza informacje z różnorodnych źródeł. III. Wiązania chemiczne. Oddziaływania międzycząsteczkowe. Zdający: 2) pisze wzory elektronowe typowych cząsteczek związków kowalencyjnych i jonów złożonych, z uwzględnieniem wolnych par elektronowych; 4) rozpoznaje typ hybrydyzacji (sp, sp², sp³) orbitali walencyjnych atomu centralnego w cząsteczkach związków nieorganicznych […].

Zasady oceniania
1 pkt – odpowiedź poprawna.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.

Rozwiązanie
CE

Drukuj zadanie:
63

Matura Czerwiec 2026, Poziom Rozszerzony (Arkusze CKE), Formuła od 2023,
Zadanie 4. (1 pkt)

Tlen cząsteczkowy występuje naturalnie w postaci dwóch odmian alotropowych: ditlenu (O₂) i ozonu (O₃). W warunkach normalnych do dwóch szklanych strzykawek wprowadzono: do jednej 1,00 g ditlenu, a do drugiej 1,00 g ozonu.

Uzupełnij zdania tak, aby powstały poprawne informacje. Wpisz w wyznaczone miejsca oznaczenie literowe A–C.

A. mniejsza niż       B. większa niż       C. taka sama jak

Liczba atomów tlenu w próbce ditlenu jest ………….. liczba atomów tlenu w próbce ozonu.
Objętość próbki ditlenu jest …………….. objętość próbki ozonu.
Gęstość próbki ditlenu jest ……………… gęstość próbki ozonu.

Pokaż rozwiązanie
Zobacz komentarze - 0
Zadanie 4. (0–1)

Proponowana odpowiedź od maturabiolchem.pl

C, B, A

Odpowiedź od CKE

II. Rozumowanie i zastosowanie nabytej wiedzy do rozwiązywania problemów. Zdający: 5) wykorzystuje wiedzę i dostępne informacje do rozwiązywania problemów chemicznych […]. 1. Atomy, cząsteczki i stechiometria chemiczna. Zdający: 1) stosuje pojęcia: […] mol i stała Avogadra; 7) wykonuje obliczenia […] dotyczące […] liczby moli […], objętości gazów […].

Zasady oceniania
1 pkt – poprawne uzupełnienie trzech zdań.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.

Rozwiązanie
Liczba atomów tlenu w próbce ditlenu jest C liczba atomów tlenu w próbce ozonu.
Objętość próbki ditlenu jest B objętość próbki ozonu.
Gęstość próbki ditlenu jest A gęstość próbki ozonu.

Drukuj zadanie:
64

Matura Czerwiec 2026, Poziom Rozszerzony (Arkusze CKE), Formuła od 2023,
Zadanie 5. (1 pkt)

Na wykresie przedstawiono zmiany wartości pierwszej energii jonizacji – połączone odcinkami – wybranych pierwiastków uszeregowanych według rosnącej liczby atomowej.

Na podstawie: P. Atkins, Chemia fizyczna, Warszawa 2007.

Oceń prawdziwość zdań. Wybierz P, jeśli zdanie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.

Tlen ma mniejszą wartość pierwszej energii jonizacji niż azot, ponieważ promień atomowy tlenu jest większy niż promień atomowy azotu.

P

F
Beryl ma wyższą wartość pierwszej energii jonizacji niż bor, ponieważ atom berylu ma całkowicie zapełnioną podpowłokę 2s, a atom boru uzyskuje taką konfigurację po odłączeniu jednego elektronu.

P

F
Pokaż rozwiązanie
Zobacz komentarze - 0
Zadanie 5. (0–1)

Proponowana odpowiedź od maturabiolchem.pl

F, P

Odpowiedź od CKE

I. Pozyskiwanie, przetwarzanie i tworzenie informacji. Zdający: 1) pozyskuje i przetwarza informacje z różnorodnych źródeł. II. Rozumowanie i zastosowanie nabytej wiedzy do rozwiązywania problemów. Zdający: 5) wykorzystuje wiedzę i dostępne informacje do rozwiązywania problemów chemicznych […]. II. Budowa atomu. Zdający: 4) […] wskazuje związek między budową elektronową atomu a położeniem pierwiastka w układzie okresowym i jego właściwościami fizycznymi (np. promieniem atomowym, energią jonizacji) i chemicznymi.

Zasady oceniania
1 pkt – odpowiedź poprawna.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.

Rozwiązanie
FP

Drukuj zadanie:
65

Matura Czerwiec 2026, Poziom Rozszerzony (Arkusze CKE), Formuła od 2023,
Zadanie 6. (2 pkt)

Pewien metal należy do tego samego okresu i do tego samego bloku konfiguracyjnego co chlor. W reakcji tego metalu z chlorem powstaje biała substancja stała, która sublimuje w temperaturze ok. 180 °C. W fazie gazowej ta substancja występuje w postaci dimerów, których strukturę dimeryczną przedstawiono na rysunku.

Na podstawie: A. Bielański, Podstawy chemii nieorganicznej, Warszawa 2018.

a) Zidentyfikuj metal tworzący opisany chlorek i narysuj wzór elektronowy monomerycznej cząsteczki tego związku. Zaznacz kreskami pary elektronowe wiązań chemicznych oraz wolne pary elektronowe.

b) Wyjaśnij, dlaczego monomery opisanego związku w fazie gazowej dimeryzują. Odwołaj się do budowy elektronowej cząsteczki monomeru.

Wyjaśnienie:



Pokaż rozwiązanie
Zobacz komentarze - 0
Zadanie 6. (0–2)

Proponowana odpowiedź od maturabiolchem.pl

a) Wzór elektronowy:

b) Wyjaśnienie: Monomery opisanego związku ulegają w fazie gazowej dimeryzacji, ponieważ atom glinu posiada deficyt elektronów pełniąc funkcję akceptora pary elektronowej, a w formie dimeru atom chloru (posiadający wolne pary elektronowe) od drugiej cząsteczki AlCl₃ pełni funkcję donora pary elektronowej.

Odpowiedź od CKE

I. Pozyskiwanie, przetwarzanie i tworzenie informacji. Zdający: 1) pozyskuje i przetwarza informacje z różnorodnych źródeł. II. Rozumowanie i zastosowanie nabytej wiedzy do rozwiązywania problemów. Zdający: 4) wskazuje na związek między właściwościami substancji a ich budową chemiczną; 5) wykorzystuje wiedzę […] do rozwiązywania problemów chemicznych z zastosowaniem metody naukowej. I. Atomy, cząsteczki i stechiometria chemiczna. Zdający: 5) ustala wzór […] rzeczywisty związku chemicznego (nieorganicznego […]) na podstawie jego składu […]. II. Budowa atomu. Zdający: 4) określa przynależność pierwiastków do bloków konfiguracyjnych […]; wskazuje związek między budową elektronową atomu a położeniem pierwiastka w układzie okresowym […]. III. Wiązania chemiczne. Oddziaływania międzycząsteczkowe. Zdający: 1) określa rodzaj wiązania […]; 2) […] pisze wzory elektronowe typowych cząsteczek związków kowalencyjnych […].

Zasady oceniania
2 pkt – poprawne napisanie dwóch elementów odpowiedzi: wzoru elektronowego oraz wyjaśnienia.
1 pkt – poprawne napisanie jednego z wymaganych elementów odpowiedzi.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.

Przykładowe rozwiązania
Wzór elektronowy monomeru:

Wyjaśnienie:

  • Atom glinu w AlCl₃ potrzebuje (jeszcze) dwóch elektronów aby uzyskać oktet elektronowy.
    ALBO
  • W cząsteczce monomerycznej atom glinu nie uzyskuje oktetu elektronowego, ponieważ, po utworzeniu trzech wiązań kowalencyjnych z atomami chloru, w jego otoczeniu znajduje się tylko sześć elektronów walencyjnych
    ALBO
  • Orbitalom walencyjnym atomu glinu w AlCl₃ przypisuje się hybrydyzację sp². Jeden z orbitali atomowych glinu, niebiorący udziału w hybrydyzacji, pozostaje nieobsadzony i jest zdolny do przyjęcia pary elektronowej atomu chloru drugiej cząsteczki AlCl₃.

Uwaga: Geometria cząsteczki nie podlega ocenie.

Drukuj zadanie:
66

Matura Czerwiec 2026, Poziom Rozszerzony (Arkusze CKE), Formuła od 2023,
Zadanie 7. (1 pkt)

Pewien metal należy do tego samego okresu i do tego samego bloku konfiguracyjnego co chlor. W reakcji tego metalu z chlorem powstaje biała substancja stała, która sublimuje w temperaturze ok. 180 °C. W fazie gazowej ta substancja występuje w postaci dimerów, których strukturę dimeryczną przedstawiono na rysunku.

Na podstawie: A. Bielański, Podstawy chemii nieorganicznej, Warszawa 2018.

Dokończ zdanie. Wybierz odpowiedź A albo B oraz odpowiedź 1., 2. albo 3.

Reakcja chloru z opisanym metalem

A.

 jest reakcją utleniania-redukcji, ponieważ następuje

1.

 przyjmowanie elektronów przez atom metalu

B.

 nie jest

2.

 oddawanie elektronów przez atom chloru.

3.

 zmiana stopni utlenienia atomów metalu i chloru.
Pokaż rozwiązanie
Zobacz komentarze - 0
Zadanie 7. (0–1)

Proponowana odpowiedź od maturabiolchem.pl

A3

Odpowiedź od CKE

I. Pozyskiwanie, przetwarzanie i tworzenie informacji. Zdający: 1) […] przetwarza informacje z różnorodnych źródeł […]. II. Rozumowanie i zastosowanie nabytej wiedzy do rozwiązywania problemów. Zdający: 4) opisuje właściwości substancji i wyjaśnia przebieg procesów chemicznych. VIII. Reakcje utleniania i redukcji. Zdający: 1) stosuje pojęcia: stopień utlenienia, utleniacz, reduktor, utlenianie, redukcja; 2) wskazuje utleniacz, reduktor, proces utleniania i redukcji w podanej reakcji; 4) oblicza stopnie utlenienia pierwiastków w […] cząsteczce związku nieorganicznego […].

Zasady oceniania
1 pkt – odpowiedź poprawna.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.

Rozwiązanie
A3

Drukuj zadanie:
67

Matura Czerwiec 2026, Poziom Rozszerzony (Arkusze CKE), Formuła od 2023,
Zadanie 8. (3 pkt)

Badano kinetykę reakcji utleniania tlenku azotu(II) zachodzącej zgodnie z równaniem:

2NO (g) + O₂ (g)   ⇄   2NO₂ (g)

Stwierdzono, że:

  • jest to reakcja pierwszego rzędu względem tlenu
  • zależność szybkości reakcji od stężenia opisuje poniższe równanie kinetyczne.

W temperaturze 298 K zbadano zależność początkowej szybkości reakcji od stężenia tlenku azotu(II). Pomiary prowadzono przy stałym stężeniu tlenu wynoszącym 0,050 mol · dm⁻³. Wykres przedstawia uzyskaną zależność.

Na podstawie: J. Głowiński, J. Hoffmann, M. Wilk, Polish Journal of Chemical Technology, 23 (2021) 31.

a) Uzupełnij tabelę. Wpisz brakujące wartości stężenia NO i szybkości reakcji.

Stężenie NO, mol · dm⁻³

Szybkość reakcji, mol · dm⁻³ · s⁻¹

0,034

1,10

b) Ustal i napisz wartości wykładników 𝒂 i 𝒃 w równaniu kinetycznym.

c) Oblicz wartość stałej szybkości opisanej reakcji w temperaturze 𝟐𝟗𝟖 𝐊. Wynik zapisz z właściwą jednostką.
Pokaż rozwiązanie
Zobacz komentarze - 0
Zadanie 8. (0–3)

Proponowana odpowiedź od maturabiolchem.pl

a)

Stężenie NO, mol · dm⁻³

Szybkość reakcji, mol · dm⁻³ · s⁻¹

0,034

 0,40
0,056

1,10

b)

c)

Odpowiedź od CKE

I. Pozyskiwanie, przetwarzanie i tworzenie informacji. Zdający: 1) pozyskuje i przetwarza informacje z różnorodnych źródeł. II. Rozumowanie i zastosowanie nabytej wiedzy do rozwiązywania problemów. Zdający: 5) wykorzystuje wiedzę i dostępne informacje do rozwiązywania problemów chemicznych […]. IV. Kinetyka i statyka chemiczna. Energetyka reakcji chemicznych. Zdający: 1) definiuje i oblicza szybkość reakcji (jako zmianę stężenia reagenta w czasie); 3) […] na podstawie danych doświadczalnych ilustrujących związek między stężeniem substratu a szybkością reakcji określa rząd reakcji i pisze równanie kinetyczne.

Zasady oceniania
3 pkt – poprawne wykonanie wszystkich czynności spośród wymienionych:

  • uzupełnienie tabeli
  • ustalenie wykładników 𝒂 i b
  • obliczenie wartości stałej szybkości reakcji z poprawną jednostką.

2 pkt – poprawne wykonanie dwóch dowolnych czynności spośród wymaganych do uzyskania 3 pkt.
1 pkt – poprawne wykonanie tylko jednej czynności spośród wymaganych do uzyskania 3 pkt.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.

Przykładowe rozwiązanie
a)

Stężenie NO, mol · dm⁻³

Szybkość reakcji, mol · dm⁻³ · s⁻¹

0,034

0,40

0,056

1,10

b)
(Rząd reakcji względem tlenu: 1
Na podstawie danych z wykresu:
rząd reakcji względem tlenku azotu(II) to 2
gdy stężenie NO wzrasta 2-krotnie, szybkość reakcji wzrasta 4-krotnie
gdy stężenie NO wzrasta 3-krotnie, szybkość reakcji wzrasta 9-krotnie)
v  =  𝑘 𝑐2NO  ∙ 𝑐O2     ALBO    𝑣   =  𝑘 𝑐2NO ∙ 𝑐1O2
c)
𝑘 = 𝑣 ∶ (𝑐2NO ∙ 𝑐O2 ) = (1,10 : (0,0562 0,05)) dm6 · mol‒2 · s −1 = 7015 𝐝𝐦𝟔 · 𝐦𝐨𝐥‒𝟐 · 𝐬 −𝟏
ALBO
𝑘 = (0,40 : (0,0342 · 0,05)) dm6 · mol‒2 · s−1 = 6920 𝐝𝐦𝟔 · 𝐦𝐨𝐥‒𝟐 · 𝐬−1

Uwaga: Za poprawny należy uznać każdy odczyt wartości stężenia NO i szybkości reakcji adekwatny do wykresu z właściwą dokładnością.

Drukuj zadanie:
68

Matura Czerwiec 2026, Poziom Rozszerzony (Arkusze CKE), Formuła od 2023,
Zadanie 9. (3 pkt)

W tabeli zestawiono wartości temperatury wrzenia wodorków pierwiastków grupy 17. pod ciśnieniem 1013 hPa.

HF

 HCl HBr

HI

20 °C

 −85 °C −67 °C

−35 °C

Te wodorki dobrze rozpuszczają się w wodzie, a ich wodne roztwory to kwasy fluorowcowodorowe.

Na podstawie: W. Mizerski, Tablice chemiczne, Warszawa 2013.

Podczas tworzenia – w fazie gazowej – 3,01 ∙ 10²³ cząsteczek jednego z wodorków pierwiastków grupy 17. wydziela się 18,15 kJ energii.

Jeden z kwasów fluorowcowodorowych HX reaguje z tlenkiem krzemu(IV), a produktem reakcji jest m.in. związek SiX₄.

Zadanie 9.1. (0–1)

Oceń prawdziwość zdań. Wybierz P, jeśli zdanie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.

Wyższa temperatura wrzenia fluorowodoru niż pozostałych fluorowcowodorów jest wynikiem występowania wiązań wodorowych między cząsteczkami tego związku.

P

F
Moc kwasów HF, HCl, HBr i HI maleje ze wzrostem promienia atomowego fluorowca.

P

F
Zadanie 9.2. (0–1)

Zidentyfikuj ten wodorek i napisz jego wzór.

 

Zadanie 9.3. (0–1)

Zidentyfikuj ten kwas i napisz w formie cząsteczkowej równanie reakcji tlenku krzemu(IV) z tym kwasem.

 

Pokaż rozwiązanie
Zobacz komentarze - 0
Zadanie 9.1. (0–1)

Proponowana odpowiedź od maturabiolchem.pl

P, F

Odpowiedź od CKE

I. Pozyskiwanie, przetwarzanie i tworzenie informacji. Zdający: 1) […] przetwarza informacje z różnorodnych źródeł […]. II. Rozumowanie i zastosowanie nabytej wiedzy do rozwiązywania problemów. Zdający: 4) wskazuje na związek między właściwościami substancji a ich budową chemiczną. II. Budowa atomu. Zdający: 4) […] wskazuje związek między budową elektronową atomu a położeniem pierwiastka w układzie okresowym i jego właściwościami […]. III. Wiązania chemiczne. Oddziaływania międzycząsteczkowe. Zdający: 6) opisuje i przewiduje wpływ […], oddziaływań międzycząsteczkowych (siły van der Waalsa, wiązania wodorowe) na właściwości fizyczne substancji nieorganicznych […]. IV. Kinetyka i statyka chemiczna. Energetyka reakcji chemicznych. Zdający: 9) stosuje pojęcie standardowej entalpii przemiany; […] określa efekt energetyczny reakcji chemicznej na podstawie wartości entalpii.

Zasady oceniania
1 pkt – poprawna odpowiedź.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.

Rozwiązanie
PF

Zadanie 9.2. (0–1)

Proponowana odpowiedź od maturabiolchem.pl

HBr

Odpowiedź od CKE

I. Pozyskiwanie, przetwarzanie i tworzenie informacji. Zdający: 1) […] przetwarza informacje z różnorodnych źródeł […]. II. Rozumowanie i zastosowanie nabytej wiedzy do rozwiązywania problemów. Zdający: 5) wykorzystuje wiedzę i dostępne informacje do rozwiązywania problemów chemicznych z zastosowaniem metody naukowej IV. Kinetyka i statyka chemiczna. Energetyka reakcji chemicznych. Zdający: 10) stosuje pojęcie standardowej entalpii przemiany […].

Zasady oceniania
1 pkt – napisanie poprawnego wzoru zidentyfikowanego wodorku.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.

Rozwiązanie
HBr

Zadanie 9.3. (0–1)

Proponowana odpowiedź od maturabiolchem.pl

4HF + SiO₂ → SiF₄ + 2H₂O

Odpowiedź od CKE

I. Pozyskiwanie, przetwarzanie i tworzenie informacji. Zdający: 1) […] przetwarza informacje z różnorodnych źródeł […]. II. Rozumowanie i zastosowanie nabytej wiedzy do rozwiązywania problemów. Zdający: 4) wskazuje na związek między właściwościami substancji a ich budową chemiczną. VII. Systematyka związków nieorganicznych. Zdający: 4) opisuje typowe właściwości chemiczne tlenków pierwiastków o liczbach atomowych od 1 do 20 […] w tym zachowanie wobec […] kwasów […]; pisze odpowiednie równania reakcji w formie cząsteczkowej […]; 6) klasyfikuje wodorki […] HF […] HCl, HBr, HI, ze względu na ich charakter chemiczny […].

Zasady oceniania
1 pkt – poprawne napisanie we właściwej formie równania reakcji.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.

Rozwiązanie
4HF + SiO2 → SiF4 + 2H2O

Drukuj zadanie:
69

Matura Czerwiec 2026, Poziom Rozszerzony (Arkusze CKE), Formuła od 2023,
Zadanie 10. (2 pkt)

Poniższe zdjęcia, ustawione w przypadkowej kolejności, pokazują wygląd probówek podczas doświadczenia, którego celem było zbadanie właściwości związków manganu.

a) Uzupełnij opis doświadczenia. Wpisz we właściwe miejsca odpowiedni numer zdjęcia.

W jednej probówce przygotowano wodny roztwór manganianu(VII) potasu (zdjęcie …….……), a w kolejnej probówce – roztwór siarczanu(VI) manganu(II) z dodatkiem kwasu siarkowego(VI) (zdjęcie ……………). Zawartość tych probówek wymieszano i zaobserwowano pojawienie się barwy charakterystycznej dla jonów Mn³⁺. Po chwili wygląd mieszaniny reakcyjnej zaczął się zmieniać, co potwierdziło obecność w niej związku manganu(IV) (zdjęcie ……………).

b) Napisz w formie jonowej skróconej równanie reakcji, w wyniku której powstał jon Mn³⁺.

 

Pokaż rozwiązanie
Zobacz komentarze - 0
Zadanie 10. (0–2)

Proponowana odpowiedź od maturabiolchem.pl

a) 2, 3, 4

b) MnO⁻₄ + 4Mn²⁺ + 8H+ → 5Mn³⁺ + 4H₂O

Odpowiedź od CKE

I. Pozyskiwanie, przetwarzanie i tworzenie informacji. Zdający: 1) […] przetwarza informacje z różnorodnych źródeł. II. Rozumowanie i zastosowanie nabytej wiedzy do rozwiązywania problemów. Zdający: 1) opisuje właściwości substancji i wyjaśnia przebieg procesów chemicznych. III. Opanowanie czynności praktycznych. Zdający: 1) projektuje […] doświadczenia chemiczne, […] formułuje obserwacje, wnioski oraz wyjaśnienia. VIII. Reakcje utleniania i redukcji. Zdający: 1) stosuje pojęcia: stopień utlenienia […]; 5) […] dobiera współczynniki stechiometryczne w schematach reakcji utleniania-redukcji (w formie […] jonowej). X. Metale, niemetale i ich związki. Zdający: 6) przewiduje produkty redukcji jonów manganianowych(VII) w zależności od środowiska […]; pisze odpowiednie równania reakcji.

Zasady oceniania
2 pkt – poprawne uzupełnienie opisu doświadczenia i poprawne napisanie równania reakcji we właściwej formie.
1 pkt – poprawne uzupełnienie opisu doświadczenia i błędne napisanie równania reakcji albo brak równania.
ALBO
– błędne uzupełnienie opisu doświadczenia lub brak odpowiedzi i poprawne napisanie równania reakcji we właściwej formie.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.

Rozwiązanie
W jednej probówce przygotowano roztwór manganianu(VII) potasu (zdjęcie 2), a w drugiej probówce roztwór siarczanu(VI) manganu(II) z dodatkiem kwasu siarkowego(VI) (zdjęcie 3).
Zawartość obu probówek wymieszano i zaobserwowano pojawienie się barwy charakterystycznej dla jonów Mn³⁺. Po chwili wygląd mieszaniny reakcyjnej zaczął się zmieniać co potwierdziło obecność w niej związku manganu(IV) (zdjęcie 4).

Równanie reakcji:
4Mn2+ + MnO4 – + 8H+ → 5Mn3+ + 4H2O

Drukuj zadanie:
70

Matura Czerwiec 2026, Poziom Rozszerzony (Arkusze CKE), Formuła od 2023,
Zadanie 11. (3 pkt)

W tabeli podano wartości (zaokrąglone do liczb całkowitych) rozpuszczalności bezwodnego siarczanu(VI) miedzi(II) w wodzie w zakresie temperatury 0 ℃–100 ℃.

Temperatura, ℃

0

 20 40 60 80

100
Rozpuszczalność, g w 100 g wody

14

 20 29 41 57

77

Na podstawie: J. Sawicka i in., Tablice chemiczne, Gdańsk 2016.

Do 150 g wody o temperaturze 20 ℃ dodano 70 g bezwodnego siarczanu(VI) miedzi(II).

Zadanie 11.1. (0–1)

Narysuj krzywą rozpuszczalności bezwodnego siarczanu(VI) miedzi(II) w wodzie w zakresie temperatury od 𝟎 °𝐂 do 𝟏𝟎𝟎 °𝐂. Odczytaj – w zaokrągleniu do jedności – wartość rozpuszczalności tej soli w temperaturze 72 °𝐂.

Rozpuszczalność soli w temperaturze 72 ℃: ………………………… g w 100 g wody.

Zadanie 11.2. (0–2)

a) Rozstrzygnij, jaki roztwór otrzymano – nasycony w równowadze z osadem czy nienasycony.

Rozstrzygnięcie: …………………………………………………

b) Oblicz stężenie procentowe otrzymanego roztworu siarczanu(VI) miedzi(II).
Pokaż rozwiązanie
Zobacz komentarze - 0
Zadanie 11.1. (0–1)

Proponowana odpowiedź od maturabiolchem.pl

Odpowiedź od CKE

I. Pozyskiwanie, przetwarzanie i tworzenie informacji. Zdający: 1) pozyskuje i przetwarza informacje z różnorodnych źródeł. II. Rozumowanie i zastosowanie nabytej wiedzy do rozwiązywania problemów. Zdający: 7) wykonuje obliczenia dotyczące praw chemicznych. V. Roztwory. (SP) Zdający: 5) odczytuje rozpuszczalność substancji z tabeli rozpuszczalności lub z wykresu rozpuszczalności; oblicza masę substancji, którą można rozpuścić w określonej ilości wody w podanej temperaturze; 6) wykonuje proste obliczenia z zastosowaniem pojęć: rozpuszczalność, stężenie procentowe (procent masowy), masa substancji, masa rozpuszczalnika, masa roztworu, gęstość roztworu (z wykorzystaniem tabeli rozpuszczalności lub wykresu rozpuszczalności). V. Roztwory. Zdający: 2) wykonuje obliczenia związane z przygotowaniem, rozcieńczaniem i zatężaniem roztworów z zastosowaniem pojęć: stężenie procentowe lub molowe oraz rozpuszczalność.

Zasady oceniania
1 pkt – poprawne wykonanie wykresu oraz odczytanie i napisanie wartości rozpuszczalności soli w podanej temperaturze.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.

Rozwiązanie

Rozpuszczalność soli w temperaturze 72 °C: 50 ± 2 g w 100 g wody.

Uwaga: Wykres musi zawierać 6 punktów połączonych krzywą albo odcinkami (tworzyć łamaną). Punkty na wykresie muszą być naniesione na przecięciu odpowiednich linii siatki. Odczytana wartość rozpuszczalności musi być adekwatna do poprawnie narysowanego wykresu.

Zadanie 11.2. (0–2)

Proponowana odpowiedź od maturabiolchem.pl

a) Rozstrzygnięcie: nasycony w równowadze z osadem

b)

Odpowiedź od CKE

I. Pozyskiwanie, przetwarzanie i tworzenie informacji. Zdający: 1) pozyskuje i przetwarza informacje z różnorodnych źródeł. II. Rozumowanie i zastosowanie nabytej wiedzy do rozwiązywania problemów. Zdający: 7) wykonuje obliczenia dotyczące praw chemicznych. V. Roztwory. (SP) Zdający: 5) odczytuje rozpuszczalność substancji z tabeli rozpuszczalności lub z wykresu rozpuszczalności; oblicza masę substancji, którą można rozpuścić w określonej ilości wody w podanej temperaturze; 6) wykonuje proste obliczenia z zastosowaniem pojęć: rozpuszczalność, stężenie procentowe (procent masowy), masa substancji, masa rozpuszczalnika, masa roztworu, gęstość roztworu (z wykorzystaniem tabeli rozpuszczalności lub wykresu rozpuszczalności). V. Roztwory. Zdający: 2) wykonuje obliczenia związane z przygotowaniem, rozcieńczaniem i zatężaniem roztworów z zastosowaniem pojęć: stężenie procentowe lub molowe oraz rozpuszczalność.

Zasady oceniania
2 pkt – poprawne rozstrzygnięcie i poprawne obliczenie stężenia procentowego otrzymanego roztworu.
1 pkt – poprawne rozstrzygnięcie i niepoprawne obliczenie stężenia procentowego otrzymanego roztworu albo brak obliczenia.
ALBO
1 pkt – niepoprawne rozstrzygnięcie albo brak rozstrzygnięcia oraz poprawne obliczenie stężenia procentowego otrzymanego roztworu.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.

Rozwiązanie
a)
Rozstrzygnięcie: Nasycony (w równowadze z osadem)
b)
(Sposób 1.
20 g CuSO₄ ————– 100 g H₂O
𝑥 150 g ————– H₂O
𝒙 = 30 g)

(Sposób 2.
masa wody = 150 g masa soli = 70 g
rozpuściło się 20 ∙ 1,5 = 30 g soli
masa roztworu = 180 g)

∙ 𝟏𝟎𝟎 % = 𝟏𝟔, 𝟕 (%)

Uwaga: Rozstrzygnięcie nie wymaga obliczeń.

Drukuj zadanie:

PARTNERZY